Wat te doen met al die bladen van windmolens die de komende jaren worden afgeschreven? Recycling leek bijna onmogelijk. Tot nu. Op 17 februari partijen sluiten in de Eemshaven een convenant dat de start betekent van een gesloten keten van aanvoer, ontmanteling en hergebruik van windmolenbladen.

Ze worden gestort, ze worden begraven in mijnen, ze zorgen voor hoofdbrekens. De vooral uit composiet vervaardigde windmolenbladen die overal in de wereld energie opwekken, vormen na hun werkend leven een dilemma. Met de bladen lijkt niets meer te beginnen. De oplossing van dat probleem komt aanzienlijk naderbij nu verschillende bedrijven, onderwijsinstellingen en organisaties de handen ineenslaan en recycling tóch mogelijk maken. Daarmee heeft de Eemshaven de wereldprimeur.

Decom North heet het consortium dat uniek is in zijn veelomvattendheid. De aangesloten bedrijven vormen samen een complete waardeketen van ontmanteling tot nieuw product. Zij ontmantelen de afgeschreven windmolens en vervoeren de rotorbladen naar de recyclingfabriek in of bij de Eemshaven. Daar worden de bladen in stappen verkleind tot er uiteindelijk korrels overblijven. Die vormen de grondstof van nieuwe producten, zoals oeverbeschoeiingen, mallen, bruggen, kraanmatten en meer.

De handtekeningen die worden gezet, lanceren een revolutie die hard nodig is in het kader van natuur, milieu en klimaat. Binnen enkele jaren zijn de honderden windmolens op zee ten Noorden van de Eemshaven onderdeel van het integrale recyclingsysteem. Een proeffabriek nabij de terminal draait dan op volle toeren. De grondstoffen die zo tot stand komen, nemen de plek in van onder meer hardhout, met milieu- en klimaatwinst als gevolg.

Totdat het zover is, wendt het consortium zich tot Neocomp in Bremen. Dat bedrijf verwerkt de glasvezels en kunsthars uit geknipte rotorbladen in cement. Het systeem van een ‘one stop shop’ voor de verwijdering van afgeschreven rotorbladen wordt daarmee al in de praktijk gebracht. De stromen van land en van zee vinden elkaar straks in de Eemshaven, waar overigens ook rotorbladen gerepareerd kunnen worden. Over de stip op de horizon zijn de aangesloten partijen, waaronder Chemport Europe, het eens: oude windmolenbladen moeten worden gerecycled in nieuwe windmolenbladen. Om dat zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen, is er in de proeffabriek volop ruimte voor onderzoekers en studenten in het kader van het Kennisproject Hoogwaardige Toepassingen. Zij bezien ook of meer soorten materiaal via hetzelfde proces verwerkt kunnen worden.

Tijdens een programma op donderdag 17 februari wordt de business case gepresenteerd en overhandigd aan de Groningse gedeputeerde IJzebrand Rijzebol, in Nijlicht in Eemshaven.

HorYzon en Hogeschool Windesheim stelden de businesscase op, waarin Chemport Europe, Groningen Seaports en het Offshore Wind Innovation Centre een belangrijke rol spelen, net als de bedrijven Buss Terminal, Mammoet, Lubbers Transport, DHSS Eemshaven, Bek & Verburg, Nehlsen metaalrecycling, CRC Industries, SCS Logistics/Shipco Transport en Nedcam Solutions.

RWE en Neptune Energy maken vandaag bekend dat zij gezamenlijk in een consortium stappen met de intentie om het offshore groene waterstof project “H₂opZee” vóór 2030 te gaan ontwikkelen. Daartoe hebben beide partijen een Joint Development Agreement ondertekend.

H₂opZee is een demonstratieproject gericht op de bouw van 300-500 megawatt (MW) elektrolyzer capaciteit ver op de Noordzee, voor de productie van groene waterstof met offshore wind. Deze waterstof zal vervolgens door een bestaande pijpleiding naar land worden getransporteerd. De pijpleiding kent een capaciteit van 10-12 gigawatt (GW) en is daarmee al geschikt voor de verdere uitrol van groene waterstofproductie naar gigawatt-schaal op de Noordzee. De intentie is om in het tweede kwartaal van dit jaar de haalbaarheidsstudie te starten. Dit project is een initiatief van TKI Wind op Zee.

H₂opZee bestaat uit twee fases. In de eerste fase wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd en wordt een toegankelijk kennisplatform opgezet. Het doel hiervan is om de uitrol van waterstof op zee in Nederland op te starten. In de tweede fase wordt het project na een nog nader te definiëren tendermethodologie daadwerkelijk gerealiseerd.

Roger Miesen, RWE Country Chair Nederland: “Waterstof is een gamechanger in het CO₂-vrij maken van energie-intensieve sectoren en H₂opZee is één van de eerste projecten ter wereld op deze schaal. Met Neptune Energy aan onze zijde willen we het H₂opZee-project ontwikkelen om te laten zien dat offshore wind een ideale partner kan zijn voor de grootschalige productie van groene waterstof en om te onderzoeken wat de beste aanpak is met betrekking tot systeemintegratie. Als RWE hebben we een track record van 20 jaar in offshore wind en hebben we de waterstofexpertise in de hele waardeketen onder één dak. We zijn ervan overtuigd dat de lessen uit het H₂opZee-demonstratieproject zullen bijdragen aan het verder ontwikkelen van de waterstofeconomie in Nederland, aangezien dit een belangrijke stap is op weg naar de grootschalige uitrol van groene waterstofproductie offshore.”

Lex de Groot, Managing Director van Neptune Energy Netherlands: “Wij zien in de toekomstige energievoorziening een belangrijke rol voor groene waterstof. Die kan op onze eigen Noordzee geproduceerd worden. De energietransitie kan sneller, goedkoper en schoner als we bestaande gasinfrastructuur integreren in nieuwe systemen. Deze infrastructuur is technisch geschikt. Daardoor is er bijvoorbeeld geen nieuwe pijpleiding op zee nodig en hoeft er geen nieuwe aanlanding door het kustgebied gemaakt te worden. Met de PosHYdon pilot zijn we één van de koplopers op dit gebied van offshore energie systeemintegratie en hergebruik. De lessen die uit dit project geleerd worden zijn van toepassing op H₂opZee. Hoe sneller we groene waterstof op zee kunnen opschalen, hoe sneller industrie zoals chemie en staalproductie kan verduurzamen. Met H₂opZee wordt Nederland koploper in de wereld op dit gebied. Vandaar dat we samen met RWE enthousiast zijn over H₂opZee en wat het Nederland te bieden heeft.”

Over H₂opZee

H₂opZee realiseert 300-500 MW additionele groene-waterstof-uit-zee-capaciteit gecombineerd met een bestaande pijpleiding die in de toekomst voor 10-12 GW kan worden benut. Dit offshore demonstratieproject is wereldwijd het eerste op deze schaal. De kennis en expertise die hiermee wordt opgedaan, versterkt de concurrentiepositie van de Nederlandse industrie, helpt de wind- en groene waterstof productiewaardeketen naar Nederland te trekken en levert technologie en kennis die wereldwijd kan worden geëxporteerd.

H₂opZee is een van de 37 voorstellen die zijn ingediend voor de 2^e ronde van het Nationaal Groeifonds. Daarvan zijn nu 35 door. Consortiumpartners RWE en Neptune Energy hebben dit initiatief vanaf de eerste minuut omarmd. Het kernconsortium van H₂opZee is juist klein en daadkrachtig gehouden. Daarom heen komt een schil voor kennisdeling met de industrie. Bedrijven kunnen zich aansluiten; bijna 40 relevante organisaties tekenden reeds een support letter.

De Nederlandse advocaat Roger Cox krijgt de Internationale Vredesprijs “Dresden Prize” 2022. De prijs is een erkenning van zijn baanbrekende bijdrage aan de strijd voor de naleving van wereldwijde klimaatdoelstellingen door middel van het recht. De prijs van 10.000 euro wordt gesponsord door de Klaus Tschira Stichting. Hij wordt uitgereikt door de Verein Friends of Dresden Deutschland e.V.  in samenwerking met de Semperoper Dresden. In mei 2021 won de advocaat Cox een historische zaak voor de Nederlandse rechtbank in Den Haag, waarin hij eiste dat oliemaatschappij Shell haar CO2-uitstoot in 2030 met 45 procent heeft verminderd ten opzichte van 2019. Klimaatbescherming is een mensenrecht, was Cox’ hoofdargument.

Het belangrijkste argument van Cox, die de Nederlandse milieuorganisatie Milieudefensie vertegenwoordigde in de zaak. De rechtbank was het daarmee eens: “Zelfs wanneer staten niets of weinig doen,” zei rechter Larisa Alwin bij het vellen van het vonnis, “hebben bedrijven een verantwoordelijkheid om de mensenrechten te respecteren.”

Voormalig vice-president van de VS en klimaatactivist Al Gore schreef in Time Magazine naar aanleiding van de verkiezing van Roger Cox tot een van de 100 meest invloedrijke personen ter wereld in 2021: “Deze overwinning, in combinatie met Cox’ eerdere baanbrekende zaak die de Nederlandse regering dwong haar emissies tegen 2020 met 25% te verminderen, laat zien dat we niet hoeven te wachten op langzame vooruitgang met betrekking tot ongrijpbare doelen. We hebben de mogelijkheid – en het precedent – om nu concrete klimaatmaatregelen te eisen.”

“Vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog. Opkomen voor vrede in tijden van klimaatcrisis betekent verantwoordelijk handelen en strijden voor een humaan en dus vreedzaam leven voor toekomstige generaties. Dit is alleen mogelijk als de vernietiging van de planeet een halt kan worden toegeroepen”, luidt de motivering voor de toekenning van de Dresdenprijs van dit jaar. Roger Cox voegt zich in de rij van eerdere winnaars van de Dresden Vredesprijs. Het zijn allemaal persoonlijkheden die hun tijd zijn ontgroeid. Zoals Olympisch kampioen Tommie Smith (2018), die met opgeheven vuist opkwam voor burgerrechten in tijden van rassendiscriminatie tijdens de Olympische Spelen van 1968 in Mexico. Of zoals de Syrische onderwijsactiviste Muzoon Almellehan (2020) met haar onvermoeibare werk voor betere onderwijskansen voor kinderen in oorlogs- en crisisgebieden.

“Roger Cox is als het ware ook zijn tijd ontgroeid. Hoewel velen het gevaar van klimaatverandering onderkennen, wordt er nog te weinig gedaan. Roger Cox heeft de middelen die hem ter beschikking stonden – wetten en rechtszaken – overtuigend ingezet”, prijst Beate Spiegel, uitvoerend directeur van de Klaus Tschira Stichting, de prestatie van de 2022 laureaat.

Toen Cox in 2015 het klimaatproces tegen de Nederlandse regering won, was hij de eerste die zo’n prestatie leverde. Ook de uitspraak die hij tegen Shell behaalde, was de eerste in zijn soort. Sindsdien hebben zijn successen model gestaan voor veel mensen over de hele wereld die juridische stappen ondernemen tegen inadequaat klimaatbeleid. Zijn pleidooi kan worden gezien als een mijlpaal in de strijd om het klimaat te redden.

Prijsuitreiking

Met het oog op de nog steeds problematische situatie van de corona en de daarmee samenhangende maatregelen om de contacten te verminderen, is het helaas niet mogelijk om Roger Cox de Dresden-prijs uit te reiken tijdens een openbare ceremonie in het Semper Opera House op de oorspronkelijk geplande datum in februari 2022. De openbare huldiging van Roger Cox in de Semperoper zal echter worden ingehaald op 19 februari 2023 tijdens een dubbele prijsuitreiking voor de prijswinnaars van 2022 en 2023.

Dresden Prize

De “Dresden Prize”, gesponsord door de Klaus Tschira Stichting, wordt aangeboden door de Verein Friends of Dresden Deutschland e.V. en zal in 2022 voor de dertiende keer worden uitgereikt. Eerdere winnaars van de internationale vredesprijs zijn onder meer Michail Gorbatsjov, de hertog van Kent, Daniel Ellsberg, de voorvader van de klokkenluiders, en de vredesactiviste Kim Phuc Phan Thi, die als napalm-slachtoffer te zien is op de wereldberoemde foto uit de Vietnamoorlog. In juni 2021 werd de prijs uitgereikt aan de Spaanse arts Cristina Marín Campos, namens de artsen en verpleegkundigen die wereldwijd een opmerkelijke bijdrage hebben geleverd aan de pandemie van Corona.

Suppliers that successfully establish their environmental impacts through accurate measurement are proven to be equipped to set ambitious, timebound goals to reduce them. It is therefore concerning that in 2021 – two years into the Decade of Action – only 2.5% of reporting suppliers have approved science-based targets. CDP’s latest supply chain report finds that more than half of suppliers (56%) did not have any climate targets at all. Additionally, only 28% of companies reported having a low-carbon transition plan in place to meet their climate goals.

The number of suppliers setting any climate targets increased on average 5% per year [1]. By extrapolating this trend to the 56% of suppliers that do not have any climate targets, CDP found that at the current pace, at least another decade is required to ensure that all suppliers reporting in 2021 set any climate target, let alone a science-based target.

Corporate ambition is also lacking when it comes to cascading measurement and action down the supply chain. Companies are insufficiently tracking Scope 3 emissions, despite value chain emissions being more than 11 times greater than emissions resulting from their own operations. Only 38% of disclosing companies engage with their suppliers on climate change, and this drops even further to 16% for water security. Just 47% of downstream companies – traders, manufacturers and retailers – are working beyond their first-tier suppliers to manage and mitigate deforestation risks.

CDP’s new supply chain report, Engaging the chain: driving speed and scale, analyzes environmental data disclosed through CDP in 2021 from 11,400+ corporate suppliers. The report, written in collaboration with Boston Consulting Group (BCG), highlights the urgent need for companies to cascade measurement and action down the entire supply chain, to achieve the speed and scale required to avert environmental crisis.