Het Zweedse parlement wil op consumptie gebaseerde uitstootdoelstellingen opnemen in de nationale klimaatdoelen. Het is hiermee het eerste land ter wereld dat wetgeving opstelt rond de uitstoot van consumptiegoederen. De commissie die gaat over het vaststellen van de milieudoelstellingen van Zweden heeft afgelopen week een voorstel gepresenteerd voor het doel dat het land zou moeten stellen voor de uitstoot van broeikasgassen die verband houden met consumptie. 

Nationale klimaatdoelstellingen zijn afhankelijk van de rapportage van de uitstoot die op het grondgebied van een land zelf wordt gecreëerd. Zweden heeft op basis van die gegevens een netto-nuldoelstelling voor 2045 vastgelegd en is daarmee een van de meest ambitieuze, groene landen van Europa.

Vervuiling buiten Zweden gegenereerd

Nu is die ambitie dus verder verhoogd: de parlementaire milieucommissie heeft voorgesteld om op consumptie gebaseerde emissiedoelen op te nemen in de Zweedse klimaatdoelstellingen. Dat gaat dan om vervuiling die in het buitenland wordt gegenereerd bij productie voor de import. 

“Het opnemen van verbruiksemissies in de emissiedoelstellingen van Zweden is een historisch gebeurtenis, waar veel organisaties lang naartoe hebben gewerkt”, zegt Karin Lexén, secretaris-generaal van de Zweedse Vereniging voor Natuurbehoud.

Greta Thunberg, die vanuit Stockholm een wereldwijde klimaatbeweging voor jongeren begon, zegt al langer dat rijke landen verantwoordelijkheid moeten nemen voor op consumptie gebaseerde uitstoot – en die ook moeten verminderen.

De aanbeveling van de commissie moet nog worden aangenomen en ook andere details, zoals hoe de Zweedse export en de internationale lucht- en scheepvaart meegenomen moeten worden in de wetgeving, moeten nog worden uitgewerkt.

Zeker helft totale uitstoot komt uit buitenland

Op verbruik gebaseerde cijfers zijn lastig te krijgen, omdat door het ontbreken van internationale normen verschillende berekeningsmethoden worden gebruikt. Bovendien kan het gebrek aan betrouwbare rapportage over emissie-intensieve productieprocessen de resultaten vertekenen. 

Toch schat de European Geosciences Union dat ongeveer 22 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot afkomstig is van goederen die in het ene land worden geproduceerd en in een ander land worden gebruikt. 

Het Global Carbon Project berekent dat ongeveer 60 procent van de totale uitstoot van Zweden afkomstig is uit het buitenland en is ingebed in import. Voor een land dat zulke grote vooruitgang boekt op het gebied van schone energie, is dit een opvallend hiaat in de klimaatwetgeving.

Nieuwe standaard

“Met deze nieuwe doelstelling zou Zweden hopelijk een nieuwe standaard kunnen creëren voor het aanpakken van consumptie-emissies en andere Europese landen aansporen om dit voorbeeld te volgen”, zegt klimaatwetenschapper Zeke Hausfather. 

Elisabetta Cornago, klimaatexpert bij het Centre for European Reform, ziet dat ook: “Omdat het de ambitie op het gebied van klimaatactie vergroot, kan het andere landen die zichzelf willen profileren als klimaatleiders aansporen om dit ook te doen.”

Toch is Cornago er niet van overtuigd dat veel andere landen binnen de EU klaar zijn om hun benadering van de nationale doelen op dit moment te veranderen. “Hoewel de discussie daar uiteindelijk wel naartoe moet”, stelt ze.

Gedragsverandering

Het naleven van het Klimaatakkoord van Parijs hangt af van het veranderen van menselijk gedrag, zegt projectmanager en universitair hoofddocent Jörgen Larsson. “Als we echt lage uitstootniveaus willen bereiken, moeten we én fors investeren in nieuwe klimaat-slimme technologieën én aanzienlijke veranderingen doorvoeren in ons gedrag op het gebied van goederen en diensten.”

Dat kan betekenen dat je apparaten repareert in plaats van nieuwe te kopen, gehaktballen inruilt voor falafel en gaat wandelen, fietsen of treinen in plaats van de auto wekelijks vol te tanken met geïmporteerde benzine.

Volgens een enquête van de Europese Investeringsbank uit 2021 is 76 procent van de Zweden voorstander van strengere overheidsmaatregelen om gedragspatronen te veranderen. Dat zou het Scandinavische land een uitgelezen plek maken om consumptiedoelstellingen te testen.

Annika Hedberg, analist bij de Europese denktank European Policy Centre, zegt dat “doelen als deze helpen om het probleem beter te meten en vooruitgang te boeken bij het bereiken ervan”. Ze denkt dat deze doelstelling zal helpen “de transparantie te vergroten en mensen beter voor te lichten over de impact van consumptie”.

Grootvervuilers

Binnen de landsgrenzen maakt de Zweedse industriële sector al zo veel als mogelijk gebruik van schone energiebronnen om batterijfabrieken op te zetten en duurzaam staal, gemaakt met groene waterstof, te ontwikkelen.

Maar gedrags- en technische veranderingen in het land zijn niet genoeg als grote uitstoters elders op de wereld hun beloften binnen het Parijsakkoord niet nakomen. 

Dit is ook de reden waarvoor de EU een koolstofheffing op bepaalde soorten import wil instellen. Zweden steunt deze zogenoemde carbon border adjustment measure ofwel het koolstofgrensaanpassingsmechanisme (CBAM), dat in 2026 volledig van kracht zal worden en de invoer van cement, ijzer en staal, kunstmest, aluminium en elektriciteit betreft.

Annika Hedberg ziet het CBAM, samen met bijvoorbeeld lopende anti-ontbossingsregels, als een indicatie dat de EU haar overzeese emissies serieuzer neemt dan ooit.

Dit moet gepaard gaan met steun aan armere handelspartners om hun exportindustrie schoner te maken, zegt Tim Gore, hoofd klimaat bij het Instituut voor Europees Milieubeleid. ”Het opschalen van internationale klimaatfinanciering en technologische ondersteuning van handelspartners om de uitstoot te verminderen, zal cruciaal zijn.” 

Intel Corporation heeft plannen aangekondigd om zijn directe en indirecte broeikasgasemissies verder te verminderen en duurzamere technologieoplossingen te ontwikkelen. Het bedrijf heeft toegezegd om in 2040 bij zijn wereldwijde activiteiten een netto broeikasgasuitstoot van nul te bereiken, om de energie-efficiëntie te verhogen en de CO2-voetafdruk van Intel-producten en -platforms met specifieke doelen te verlagen. Bovendien heeft Intel toegezegd samen te werken met klanten en industriepartners om oplossingen te creëren die de broeikasgasvoetafdruk van het gehele technologie-ecosysteem verlagen.

“De gevolgen van de klimaatverandering vormen een dringende wereldwijde bedreiging. De bescherming van onze planeet vereist onmiddellijke actie en een frisse kijk op de manier waarop de wereld functioneert. Als een van ’s werelds toonaangevende halfgeleiderontwerp- en -productiebedrijven bevindt Intel zich in een unieke positie om een verschil te maken, niet alleen in onze eigen activiteiten, maar op een manier die het voor klanten, partners en onze hele waardeketen gemakkelijker maakt om ook waardevolle actie te ondernemen.” -Pat Gelsinger, CEO van Intel

Wat het betekent voor Intels wereldwijde activiteiten

Intel verbindt zich ertoe om tegen 2040 een Net Zero-uitstoot van broeikasgassen te bereiken voor al zijn activiteiten, ook wel bekend als de scope 1 en 2 emissies. Intels prioriteit is om zijn uitstoot actief te verminderen, in overeenstemming met internationale normen en klimaatwetenschap. Het zal alleen geloofwaardige CO2-compensaties gebruiken om zijn doel te bereiken als andere opties zijn uitgeput.

Om dit ambitieuze doel te realiseren, heeft Intel de volgende tussentijdse mijlpalen voor 2030 vastgesteld:

• Realiseren van 100% hernieuwbare elektriciteit in al haar wereldwijde activiteiten.
• Ongeveer $300 miljoen investeren in energiebesparing in haar faciliteiten om 4 miljard cumulatieve kilowattuur aan energiebesparing te realiseren.
• Nieuwe fabrieken en faciliteiten bouwen die voldoen aan de normen van het U.S. Green Building Council® LEED®-programma, waaronder onlangs aangekondigde investeringen in de VS, Europa en Azië.
• Start van een industriebreed R&D-initiatief om groenere chemicaliën te vinden met een lager aardopwarmingsvermogen en om nieuwe bestrijdingsapparatuur te ontwikkelen.

Deze doelstellingen versterken Intels toewijding aan duurzame bedrijfspraktijken, zoals de RISE-strategie. Intels cumulatieve uitstoot van broeikasgassen in het afgelopen decennium is bijna 75% lager dan zonder investeringen en maatregelen.

Keyvan Esfarjani, executive vice president en chief global operations officer bij Intel: “Intel is al decennialang toonaangevend op het gebied van duurzaamheidsresultaten. Leiderschap brengt verantwoordelijkheid met zich mee. We leggen de lat nu hoger en gaan een spannend tijdperk in om in 2040 een Net Zero-uitstoot van broeikasgassen te bereiken voor al onze activiteiten. Dit zal aanzienlijke innovatie en investeringen vergen, maar we zijn vastbesloten om te doen wat nodig is en zullen samenwerken met de industrie om deze kritieke missie te volbrengen.”

Wat het betekent voor Intels Scope 3-emissies

Intel zet zich ook in voor de aanpak van klimaateffecten in de gehele upstream- en downstreamwaardeketen, ook wel scope 3-emissies genoemd. Intels scope 3-strategie is gericht op het aangaan van partnerschappen met leveranciers en klanten om agressieve maatregelen te nemen om de totale uitstoot te verminderen.

Wat dit betekent voor Intels supply chain

Intel werkt actief samen met zijn leveranciers om verbeterpunten vast te stellen, waaronder het vergroten van de aandacht van leveranciers voor energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen, het verhogen van de efficiëntie van chemicaliën en hulpbronnen, en het leiden van brancheoverkoepelende consortia ter ondersteuning van de overgang naar een halfgeleiderproductiewaardeketen die broeikasgasneutraal is. Om sneller vooruitgang te boeken, wil Intel samenwerken met leveranciers om de broeikasgasemissies van de toeleveringsketen tegen 2030 minstens 30% lager te laten zijn dan het geval zou zijn als er geen investeringen zouden worden gedaan en geen maatregelen zouden worden genomen.

Wat het betekent voor Intels producten

Om de duurzaamheidsdoelstellingen van klanten te ondersteunen en de broeikasgasemissies door productgebruik in scope 3 te verminderen, zal Intel de energie-efficiëntie van zijn producten verhogen en blijven streven naar prestatieverbeteringen waar de markt om vraagt. Intel stelt een nieuw doel om een vijfvoudige toename van de prestaties per watt te bereiken voor zijn volgende generatie CPU-GPU, Falcon Shores. Het bedrijf blijft zich inzetten voor zijn 2030-doelstelling om de energie-efficiëntie van producten voor client- en server-microprocessoren met een factor 10 te verhogen.

Om klanten te helpen de koolstofuitstoot van platforms te verminderen, breidt Intel de innovatie uit in:

• De lay-out, selectie en modulariteit van alle interne componenten om de grootte van hoofdborden te verkleinen.
• Voortdurende verhogingen van de energie-efficiëntie van het systeem en de beeldschermefficiëntie om het totale stroomverbruik aanzienlijk te verminderen.
• Het gebruik van printplaten op biobasis om te helpen bij de scheiding van materialen en componenten bij recycling, en om het totale elektronische afval te verminderen.

Intel heeft zich ook een nieuw doel gesteld om de uitstoot gerelateerd aan referentieplatformontwerpen voor client-form factors tegen 2030 met 30% of meer te verlagen. Deze inspanningen krijgen vorm met het prototype Concept Luna van Dell, dat in samenwerking met Intel is ontwikkeld om de toekomstige mogelijkheden voor duurzaam pc-ontwerp te demonstreren.

Glen Robson, chief technology officer voor de Client Solutions Group, Dell Technologies: “Samenwerking is essentieel als we oplossingen willen vinden voor de aanzienlijke milieuproblemen waarmee de wereld worstelt. Intel is in dit opzicht een belangrijke partner geweest en heeft ons geholpen gezamenlijke innovatie te stimuleren door moederbordoptimalisatie te ondersteunen, de printplaat op biobasis te ontwikkelen en de energie-efficiëntie van het systeem te verhogen in ons Concept Luna-apparaat. De ambitie achter dit voortdurende werk is het testen, bewijzen en evalueren van mogelijkheden om innovatieve, duurzame ontwerpideeën op schaal uit te rollen over ons hele portfolio – het is de enige manier waarop we de circulaire economie voldoende kunnen versnellen en onze planeet kunnen beschermen voor de generaties na ons.”

Het creëren van duurzamere oplossingen

Intel werkt samen met honderden klanten en industriële partners om oplossingen te creëren die voorzien in de behoefte aan exponentieel meer rekenkracht, terwijl ze efficiënter werken en minder energie verbruiken. Intel werkt bijvoorbeeld samen met bedrijven als Submer om proefinstallaties voor vloeistofkoeling te lanceren voor datacenters van cloud- en communicatiedienstverleners. Dit omvat het omarmen van nieuwe principes, zoals warmteherwinning en hergebruik via dompelkoeling.

Daniel Pope, medeoprichter en CEO van Submer: “99% van de warmte die door IT-apparatuur wordt gegenereerd, kan worden opgevangen in de vorm van warm water, vrijwel zonder verliezen en bij veel hogere temperaturen. Door de samenwerking met Intel is Submer in staat om een gevalideerde immersiekoeloplossing op schaal te brengen die energie bespaart en tegelijkertijd de mogelijkheid biedt om de daaropvolgende thermische warmte op te vangen en te hergebruiken. Dit zal de manier waarop datacenters worden gebouwd en geëxploiteerd fundamenteel veranderen.”

Het vergroten van de toegang tot hernieuwbare energie is een cruciale stap in het terugdringen van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Intel heeft een oplossing ontwikkeld die kan worden geïntegreerd in de bestaande infrastructuur van het energienetwerk om een slimmer netwerk te creëren dat zich kan aanpassen aan veranderende behoeften en bronnen van energieverbruik. Intel en enkele van ’s werelds grootste nutsbedrijven hebben de Edge for Smart Secondary Substations Alliance gevormd om onderstations van energienetwerken te moderniseren en hernieuwbare energiebronnen beter te ondersteunen. Frankrijks grootste netwerkbeheerder, Enedis, heeft zich onlangs aangesloten om zijn meer dan 800.000 secundaire onderstations te upgraden met oplossingen die real-time controle over het hele netwerk bieden.

Intels programmeerbare hardware en open software leveren ook mogelijkheden die groenere oplossingen voor klanten mogelijk maken. Zo heeft de Japanse telecommunicatie-exploitant KDDI in zijn datacenter met 5G-communicatiefaciliteiten het totale stroomverbruik met 20% verlaagd tijdens een proef met behulp van Intel® Xeon® Scalable processors en Intels uitgebreide energiebeheer- en AI-mogelijkheden, waardoor het stroomverbruik kan worden afgestemd op de vraag.

Gisteren, 11 april, hebben leerlingen van de eigen bedrijfsschool: de Tata Steel Academy, samen met CEO Hans van den Berg, het Tata Steel-klimaatplan overhandigd aan Donald Pols van Milieudefensie.

Milieudefensie heeft in januari 29 bedrijven, waaronder Tata Steel, een brief gestuurd om te benadrukken dat het nodig is om snelheid te maken met de klimaatplannen. Tata Steel voelt ook de urgentie om te verduurzamen. Vandaar dat een radicale koerswijziging is ingezet om over te stappen op waterstof. Met als doel om groen staal in een schone omgeving te maken.

In 2030 ten minste 30% minder CO₂-uitstoot en rond 2035 een reductie van 75% CO₂

Hans van den Berg: “Met de overgang naar groen staal, kunnen wij voor 2030 een bijdrage leveren van meer dan 5% van de CO₂-reductiedoelstellingen in Nederland, en meer dan 20% van de CO₂-reductiedoelstellingen voor de Nederlandse industrie. We verlagen in 2030 onze CO₂-emissies met ten minste 30%. Rond 2035 willen wij 75% minder CO₂ uitstoten. Het uiteindelijke doel is om helemaal CO₂-neutraal staal te produceren. De vermindering van hinder voor de omgeving is ook een belangrijke drijfveer in onze keuze voor de waterstofroute. Bestaande fabrieken worden vervangen door nieuwe en schonere technologieën. Daarmee kunnen we onze lokale uitstoot nog verder terug brengen.”

Groene teams werken aan duurzaamheidsprojecten

Hans van den Berg heeft het plan samen met Zuhal Hayat, programmamanager duurzaamheid, overhandigd. Zuhal zit in het duurzaamheidsteam en werkt mee aan de waterstofroute. Zij is daarnaast ook coördinator en trekker van interne groene teams. Daar doen nu al meer dan 300 Tata Steel-mensen aan mee. Dit zijn mensen die naast hun ‘gewone’ baan hebben aangegeven dat ze graag willen meedenken over de verduurzaming en mogelijkheden. Dat kan uiteenlopen van kleine projecten tot grotere zaken, allen gericht op CO₂-besparing. Zo wordt ook gekeken om de hele vervoersketen, van grondstof tot eindproduct, te verduurzamen.

Toekomstig groen personeel worden opgeleid op de Tata Steel Acadamy

De eigen Academy van Tata Steel speelt een belangrijke rol in de toekomst van het bedrijf. Hier worden de nieuwe medewerkers opgeleid. De opleiding besteedt niet alleen aandacht aan de techniek maar ook aan duurzaamheid. De leerlingen van de Acadamy zijn de toekomstige groene werkers. Zij worden nu opgeleid en zullen degenen zijn die in de toekomst gaan werken in de nieuwe fabrieken.

Van den Berg: “Zij zijn de toekomst van ons bedrijf. Juist aan deze studenten willen we ook laten zien dat het niet alleen om de techniek gaat. Maar dat er meer speelt en dat we bijvoorbeeld ook te maken hebben met zaken als omgeving en milieu. We besteden daar aandacht aan binnen ons bedrijf en binnen de opleiding. Alleen dan kunnen we met z’n allen werken aan groen staal in een schone omgeving.”

Winclove Probiotics past concrete duurzaamheidsmaatregelen toe om zijn CO2-uitstoot tot 0 te reduceren en bij te dragen aan het terugdringen van klimaatverandering. Hiervoor wordt samengewerkt met Climate Neutral Group. De ambitie van het Amsterdamse familiebedrijf om vanaf 2030 geheel CO2-neutraal te werken, past bij zijn missie om het beste bedrijf voor de wereld te worden .

Samenwerking met Climate Neutral Group

Vanaf 2030 laat Winclove Probiotics geen CO2-voetafdrukken meer achter. Hiermee levert het bedrijf een belangrijke bijdrage aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Om geheel CO2-neutraal te worden, zijn de handen ineengeslagen met het – eveneens B Corp-gecertificeerde – Climate Neutral Group (CNG). CNG helpt ruim 3000 organisaties om in 2050 ‘Net zero CO2‘ te zijn. CNG heeft nu ook voor Winclove Probiotics in kaart gebracht wat de exacte CO2-uitstoot is.

Manon Bezemer, Executive Management Assistent en B Keeper: “Toen onze directie de wens uitsprak om in 2030 CO2-neutraal te zijn, hadden we nog geen idee van onze uitstoot. Samen met CNG hebben we dit uitgezocht voor onze gehele bedrijfsvoering; een uitdagende, belangrijke klus.”

Focus op duurzamer transport, verpakkingen en energie

Al in 2020 startte Winclove een samenwerking met non-profitorganisatie Justdiggit om met het vergroenen van Tanzaniaans landschap de eigen CO2-uitstoot te compenseren. Binnen de initiatieven die volgen uit de nieuwe samenwerking met CNG ligt de focus vooral op CO2-reductie binnen het bedrijf zelf. Zo is al overgestapt naar uitsluitend groene stroom, worden verpakkingen ‘verduurzaamd’, wordt het personeel extra gestimuleerd om per ov of te voet naar het werk te komen en investeert het bedrijf in een zo duurzaam mogelijke (nieuwe) huisvesting met onder andere zonnepanelen.

Bas Ooteman en Jorie van Rooijen, Climate Neutral Group: “Winclove ziet het belang in van een goede CO2-voetafdruk waardoor zij kunnen werken aan een effectieve reductiestrategie. In het proces waarin wij Winclove begeleid en geadviseerd hebben, waren wij verrast door de hoge betrokkenheid van verschillende afdelingen. De medewerkers denken actief mee aan de reductiestrategie en denken ‘outside-the-box’. Dat levert goede ideeën op en stimuleert innovatie. Ze zijn gedreven om hun klanten en hun leveranciers, ook in de supply chain van hun producten, te betrekken bij hun klimaatbeleid wat een versnelling op dit gebied teweegbrengt.”

B Corp denken en doen

Eind 2020 werd Winclove Probiotics officieel een B Corp. B Corp-organisaties streven vanuit de kern naar een gezonde samenleving, een gezonde economie en een gezonde planeet. De ambitie om het beste bedrijf voor de wereld te worden, vertaalt zich binnen Winclove bedrijfsbreed onder andere naar een veelheid aan werkgroepen en initiatieven waarmee collega’s niet alleen hun eigen werkplek, maar ook de omgeving Amsterdam-Noord zoveel mogelijk verduurzamen.

Sinds 1987 onderzoekt, ontwikkelt en produceert het familiebedrijf Winclove Probiotics samen met (inter)nationale businesspartners probiotische formuleringen. Vanuit Amsterdam-Noord wil Winclove Probiotics het beste bedrijf voor de wereld zijn.

Stripe, Alphabet, Shopify, Meta en McKinsey Sustainability lanceren vandaag Frontier. Dit is een zogeheten ‘advance market commitment’ (AMC), en bedoeld om de ontwikkeling van technologie die CO2  verwijdert te versnellen. De oprichters van dit initiatief zijn van plan om de komende negen jaar 925 miljoen dollar uit te geven aan de inkoop van permanente CO2-verwijdering bij partijen die veelbelovende nieuwe oplossingen ontwikkelen.

Frontier is in het leven geroepen om een sterk signaal af te geven aan onderzoekers, ondernemers en investeerders dat er een markt is voor de verwijdering van CO2. Tien jaar geleden werd met succes een pilot van het AMC-model uitgevoerd voor het versnellen van de ontwikkeling van pneumokokkenvaccins. Daarmee werden naar schatting 700.000 levens gered. Dit is de eerste keer dat dit model op grote schaal wordt toegepast voor de verwijdering van CO2.

Een drastische vermindering van de CO2-uitstoot is van cruciaal belang om de ergste gevolgen van klimaatverandering te voorkomen. Recente rapporten van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) maken echter duidelijk dat er momenteel geen manier bestaat om de wereldwijde temperatuurstijging op het niveau van 1,5 graden Celsius te houden zonder gigatonnen aan CO2 die al in de atmosfeer en oceanen zitten te verwijderen.

Er is flinke vooruitgang geboekt op het gebied van technologie voor CO2-verwijdering, maar nog niet genoeg voor de benodigde schaal. Vanaf 2021 is er met behulp van deze technologie nog geen 10.000 ton aan koolstofdioxide permanent uit de atmosfeer verwijderd. Volgens modellen van het IPCC moet er tussen nu en 2050 gemiddeld zo’n 6 miljard ton CO2 per jaar worden verwijderd om de temperatuurstijging op 1,5 graden Celsius te houden. De AMC van Frontier is bedoeld om het vertrouwen in de sector aan te wakkeren zodat deze zich met spoed op de ontwikkeling van passende oplossingen kan storten.

Hoe Frontier te werk gaat

Frontier voert due diligence uit en faciliteert de afname van CO2-verwijdering namens inkopers. Dit gebeurt op twee manieren:

• Voor early-stage leveranciers die pilots draaien van technologie voor CO2-verwijdering zullen de kopers vooraf overeenkomsten aangaan voor de aanschaf van lage volumes.
• Voor leveranciers in de groeifase die bezig zijn met het opschalen van hun technologieën zal Frontier zorgen voor afnameovereenkomsten tussen individuele kopers en aanbieders. De overeenkomsten beloven de aanschaf van tonnen CO2-verwijdering zodra de technologie beschikbaar wordt. Leveranciers kunnen zich zo verzekeren van financiering voor het opschalen van hun oplossingen. Zodra de bedrijven tonnen aan CO2 hebben verwijderd krijgen de bedrijven betaald en wordt de verwijdering teruggekoppeld aan de afnemers.

Frontier zal technologieën met het grootste potentieel voor de lange termijn identificeren en de ontwikkelaars helpen met opschalen door middel van aankopen en met advies en ondersteuning. In de praktijk zullen waarschijnlijk aan het begin hogere prijzen per ton worden betaald om de ontwikkeling van technologieën die aan specifieke criteria voldoen te versnellen. Onder deze criteria vallen:

• Permanente verwijdering: Slaat CO2 voor langer dan duizend jaar op
• Fysieke voetafdruk: Maakt gebruik van opslagpunten voor koolstof die minder aan banden zijn gelegd i.v.m. landbouwgrond
• Kosten: Biedt een traject dat op schaal uiteindelijk betaalbaar wordt (minder dan 100 dollar per ton)
• Capaciteit: Is op weg om uit te groeien tot een belangrijke speler in het ecosysteem voor CO2-verwijdering (meer dan 0,5 gigaton per jaar)
• Milieurechtvaardigheid: Zorgt voor relevante resultaten op het gebied van milieurechtvaardigheid met een robuust proces dat is gericht op het betrekken van de lokale bevolking.

Frontier, een volledige dochteronderneming van Stripe, zal tevens worden gefinancierd door de tienduizenden bedrijven die CO2-verwijdering aanschaffen via Stripe Climate. Dit maakt Frontier tot ’s werelds grootste coalitie van inkopers van CO2-verwijdering qua financiering en aantal deelnemers.

Nan Ransohoff, head of climate bij Stripe: “Met Frontier willen we een duidelijk signaal afgeven aan ondernemers, onderzoekers en investeerders dat er een markt is voor permanente CO2-verwijdering: ontwikkel het en wij kopen het.”

Kate Brandt, chief sustainability officer bij Google: “Bij Alphabet werken we al jarenlang aan de ontwikkeling van klimaatoplossingen. Onze ervaring leert dat op tijd signalen afgeven wat betreft vraag het innovatietempo kan aanjagen en de kosten voor alle betrokkenen kan verlagen. Daarom nemen we deel aan deze veelbelovende coalitie van klimaatleiders die de potentie zien van CO2-verwijdering en het afgeven van een krachtig signaal aan de markt.”

Stacy Kauk, head of sustainability bij Shopify: “​​Sinds de lancering van ons Sustainability Fund in 2019 is de boodschap van Shopify luid en duidelijk geweest: join us. We kunnen klimaatverandering alleen effectief aanpakken als we onze krachten bundelen, en dat is precies wat we met dit advance market commitment doen. Ons gezamenlijke signaal aan de markt via Frontier is nodig is om de volgende stap te zetten in CO2-verwijdering.”

Peter Freed, head of energy strategy bij Meta: “We streven naar netto nul uitstoot binnen onze waardeketen in 2030. Dat doen we door nieuwe partnerships aan te gaan en innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor de reductie van de uitstoot van broeikasgassen en CO2-verwijdering. Frontier is belangrijk om de ontwikkeling en toepassing van CO2-verwijdering technologie te versnellen voor een duurzamere wereld.”

Dickon Pinner, senior partner en co-leader bij McKinsey Sustainability: “Het realiseren van netto nul uitstoot is van cruciaal belang voor een veerkrachtig milieu en een toekomst vol duurzame en inclusieve groei. Voor CO2-verwijdering is een sleutelrol weggelegd. Uit ons onderzoek blijkt dat de hoeveelheid CO2-verwijdering die in 2025 nodig is om de doelstelling van het IPCC van 1,5 graad temperatuurstijging te bereiken met 80 procent niet gehaald zal worden als we uitgaan van de huidige pijplijn van projecten. Frontier zal als katalysator hoogwaardige technologie voor CO2-verwijdering mogelijk maken.”

Peter Reinhardt, CEO en medeoprichter van Charm Industrial: “Voor elke onderneming zijn klanten cruciaal om op te kunnen schalen. Tot dusver waren er alleen weinig afnemers voor de verwijdering van CO2. Deze toezegging geeft een krachtig signaal af dat er een markt zal zijn voor de oplossingen waaraan we bij Charm werken. Dit maakt het eenvoudiger om onze activiteiten op te schalen, financiering binnen te halen en — heel belangrijk — om kosten sneller te verlagen.”

Susan Athey, professor Economie aan Stanford GSB: “De AMC voor pneumokokkenvaccins redde bijna een miljoen levens door toekomstige vraag te garanderen en de ontwikkeling van vaccins te versnellen. Frontier kan een vergelijkbare rol vervullen. Het geeft investeringen in CO2-verwijdering een boost door ondernemers en investeerders vertrouwen te bieden in het potentiële rendement.”

De oprichters

Stripe: Stripe onthulde in augustus 2019 zijn plannen om van start te gaan met de aankoop van CO2-verwijdering met een oorspronkelijke toezegging van 1 miljoen dollar. Vandaag de dag besteden tienduizenden gebruikers van Stripe een fractie van hun omzet aan CO2-verwijdering via Stripe Climate. Samen hebben Stripe en zijn gebruikers 15 miljoen dollar toegezegd voor de aanschaf van CO2-verwijdering bij 14 startups in Noord-Amerika, Europa en het Midden-Oosten.

Alphabet: Google heeft al de nodige sporen verdiend wat betreft zakelijke klimaatactie. In 2007 was Google het eerste grote bedrijf dat zijn bedrijfsactiviteiten CO2-neutraal maakte. En in 2017 was het het eerste grote bedrijf wiens elektriciteitsverbruik voor de volle honderd procent bestond uit hernieuwbare energie. Nu is Alphabet, het moederbedrijf van Google, van plan om in 2030 een netto nul uitstoot te realiseren voor alle bedrijfsactiviteiten en de gehele toevoerketen. Om dit doel te behalen zal het leeuwendeel van de emissies gereduceerd worden (afgezet tegen een in 2019 gedefinieerde baseline). Alphabet is daarnaast van plan om te investeren in natuurlijke en technologische oplossingen voor CO2-verwijdering om de resterende uitstoot te neutraliseren.

Shopify: Shopify lanceerde in 2019 zijn Sustainability Fund om de ontwikkeling van oplossingen voor CO2-verwijdering te versnellen. Sinds de oprichting van dit fonds heeft Shopify 32 miljoen dollar toegezegd aan 22 ondernemende technologiebedrijven. Het is een van ’s werelds grootste inkopers van lange termijn CO2-verwijdering en heeft tot dusver voor 39.380 ton aangeschaft. Shopify en zijn platform zijn CO2-neutraal. De datacenters, kantoren en de thuiswerkplekken van alle werknemers worden voor honderd procent van hernieuwbare energie voorzien. Shopify schaft daarnaast geverifieerde CO2-compensatiecredits aan om de uitstoot die voortkomt uit reizen, die vijf keer zo groot is als de operationele voetafdruk, te compenseren. Alle bedrijven die gebruikmaken van het platform van Shopify kunnen automatisch de uitstoot van hun bezorging neutraliseren met Shopify’s app voor CO2-verwijdering . Elke keer dat een klant een bestelling plaatst via Shop Pay financiert Shopify CO2-verwijdering om de impact op de planeet te compenseren zonder daarvoor extra kosten in rekening te brengen.

Meta: Meta onderkent de urgentie van het probleem van klimaatverandering en is al meer dan 10 jaar bezig met het opvoeren van zijn activiteiten om zijn impact op het milieu te minimaliseren. Sinds 2020 maakt Meta voor zijn wereldwijde activiteiten gebruik van honderd procent hernieuwbare energie. Daarmee is een netto nul uitstoot van broeikasgassen bereikt. De operationele uitstoot van Meta is met 94% teruggebracht ten opzichte van de baseline uit 2017. Meta stelt het doel om netto nul uitstoot binnen de waardeketen te realiseren en in 2030 water positive te zijn. Meta streeft ernaar om met andere partijen samen te werken aan de ontwikkeling van nieuwe oplossingen die de uitstoot van broeikasgassen verminderen en CO2 uit de atmosfeer verwijderen. Hieronder valt onder andere het ondersteunen van herbebossing en technische oplossingen voor CO2-verwijdering, zoals het direct uit de lucht zuigen van CO2.

McKinsey Sustainability: McKinsey Sustainability is het klantgerichte platform van McKinsey dat bedrijven in alle sectoren helpt om in 2030 hun uitstoot te halveren en in 2050 netto CO2- neutraal te zijn. Het doel is om de vooraanstaande partner en adviseur van klanten te worden, van de bestuurs- tot de machinekamer, en voor impact te zorgen op het gebied van duurzaamheid, klimaatveerkracht, de energietransitie en environmental, social, and governance (ESG)-rapportage. Met thought leadership, innovatieve tools en oplossingen, topexperts en een bloeiend ecosysteem van brancheverenigingen en kennispartners kan McKinsey Sustainability een golf van innovatie en economische groei teweegbrengen die onze planeet beschermt en duurzaamheid aanjaagt.

Bol.com draagt vanaf vandaag als eerste e-commercebedrijf in Nederland en België het Climate Neutral Certification-keurmerk. Hiermee voldoet het platform aan de criteria die zijn opgesteld door de Climate Neutral Group (CNG) om klimaatneutraal te zijn. Samen met dit internationale adviesbureau voor duurzaamheid heeft bol.com de volledige CO2-uitstoot van haar processen in kaart gebracht en reductiedoelen opgesteld volgens de regels en richtlijnen van het Parijsakkoord. Voor bol.com betekent dit dat de uitstoot berekend wordt vanaf het moment dat artikelen bij bol.com in een fulfilment center binnenkomen tot de bezorging aan de voordeur van de klant, en alles daar tussenin. Bol.com reduceert zoveel mogelijk CO2-uitstoot en wat overblijft compenseert bol.com volgens de criteria van CNG. Voor de 49.000 verkooppartners die via het platform verkopen is de operationele uitstoot berekend, die bol.com ook compenseert.

Jori Ebskamp, lead MVO & duurzaamheid bij bol.com: “Om onze eigen CO2-uitstoot te reduceren hebben we al stappen gezet met de verduurzaming van onder meer onze gebouwen, verpakkingen, bezorging en retouren. De komende jaren ligt onze focus op verdere reductie, in lijn met de condities van CNG. We ondersteunen ook onze verkooppartners bij het verminderen van hun uitstoot, bijvoorbeeld door kennis te delen en logistieke diensten aan te bieden die hun processen verduurzamen. Daarnaast compenseren we nu ook hun operationele uitstoot. Want samen met al onze verkooppartners kunnen we écht impact maken.”

Jouke Roelfzema, CO2-specialist E-commerce bij Climate Neutral Group: “Bol.com is met het ontvangen van het keurmerk de eerste e-commerce-partij in Nederland en België die klimaatneutraal gecertificeerd is volgens de Climate Neutral Certification-standaard. Daarmee zijn ze een inspirerend voorbeeld voor de rest van de industrie. We hopen dat dit ook andere organisaties aanmoedigt om hun klimaatimpact te gaan verminderen.”

Uitstoot partners ook meegenomen in de berekening

Om het keurmerk te ontvangen moet een organisatie inzicht hebben in de CO2-uitstoot over al haar processen. In het geval van bol.com betekent dit dat de uitstoot berekend wordt vanaf het moment dat artikelen bij bol.com in een fulfilment center binnenkomen tot de bezorging aan de voordeur van de klant, en alles daar tussenin. Hierbij wordt rekening gehouden met de verkopen van bol.com zelf én van verkooppartners die via het platform verkopen. De berekening voor bol.com is inclusief de impact van fulfilment centers, kantoren en serverlocaties, en ook het energieverbruik, verpakkingen en bezorging zijn hier een onderdeel van. Voor verkooppartners die via het platform verkopen bestaat de berekende uitstoot uit een inschatting van de impact van hun energieverbruik, verpakkingen en bezorging. De productie van artikelen door leveranciers en fabrikanten wordt niet in de scope meegenomen.

Reductiemaatregelen

De afgelopen jaren heeft bol.com verschillende maatregelen genomen om de eigen uitstoot verder terug te brengen. Bijvoorbeeld door over te stappen op 100 procent wind- en zonne-energie voor alle gebouwen, maar ook door artikelen steeds beter op maat in te pakken met minder verpakkingsmateriaal dankzij de groeiende inzet van slimme inpakmachines.

Controle op Climate Neutral Certification-label door onafhankelijke auditor

De reductiemaatregelen en de compensatie worden gecontroleerd door een onafhankelijke auditor. Die toetst vanaf nu elk jaar of bol.com haar reductiedoelstellingen haalt en nog steeds aan de klimaatneutraalstandaard van Climate Neutral Group voldoet. Op deze manier wordt er jaarlijks beoordeeld of bol.com het Climate Neutral Certified-keurmerk mag blijven dragen.

Gasunie, HES International (HES) en Vopak gaan samenwerken voor de ontwikkeling van een importterminal voor groene ammoniak als waterstofdrager. De bedrijven hebben hiertoe een samenwerkingsovereenkomst getekend. Met deze samenwerking spelen zij in op de wereldwijd groeiende behoefte aan de import en opslag van groene energie. Nog dit kwartaal begint het werk aan het basisontwerp van de importterminal. Het streven is dat de terminal op de Maasvlakte, die de naam ACE Terminal zal gaan krijgen, vanaf 2026 operationeel zal zijn.

Groene waterstof wordt gezien als een essentieel onderdeel van de toekomstige duurzame energiemix. De vraag ernaar groeit vanuit de energiesector, de transportsector en de petrochemische industrie in zowel Nederland als Duitsland. Een importterminal voor groene ammoniak levert een zeer belangrijke bijdrage aan de import van waterstof, een essentiële schakel in de waterstofketen naast waterstofproductie, -transport en -opslag. Een betrouwbare logistieke keten is belangrijk voor de marktontwikkeling van groene waterstof én voor het realiseren van de klimaatdoelstellingen van 2030 en 2050.

Ammoniak als waterstofdrager

Naast de productie van groene waterstof in Nederland, zal er in Noordwest Europa ook behoefte zijn aan grootschalige import van groene waterstof om aan alle toekomstige vraag te kunnen voldoen. Groene ammoniak als waterstofdrager zal hierin een belangrijke rol spelen. Waterstof kan na verbinding met stikstof in de vorm van ammoniak eenvoudiger en veilig in grotere hoeveelheden worden getransporteerd, opgeslagen en weer worden omgezet naar groene waterstof. Daarnaast is groene ammoniak ook direct toepasbaar als CO2-vrije brandstof voor bijvoorbeeld de scheepvaart of als grondstof voor bijvoorbeeld de productie van kunstmest.

Strategische locatie

Op de beoogde locatie op de Maasvlakte in Rotterdam kunnen schepen vanuit de gehele wereld aanleggen om groene ammoniak, en in de beginfase mogelijk ook blauwe, te lossen en kan gebruik worden gemaakt van de bestaande infrastructuur en de logistieke faciliteiten van de Rotterdamse haven. Op het terrein is ook ruimte voor de ontwikkeling van een installatie waar ammoniak weer kan worden omgezet naar waterstof. In de toekomst zal deze installatie worden aangesloten op het landelijke waterstofnetwerk van Gasunie waarmee de toekomstige waterstofmarkt in Noordwest Europa kan worden bediend.

Krachten bundelen

HES beschikt op de Maasvlakte over een strategische locatie met kadecapaciteit en directe toegang vanaf zee. Gasunie heeft een infrastructuur met bestaande opslagtanks en pijpleidingen. Vopak heeft met zes ammoniak terminals over de hele wereld ruime ervaring in het veilig opslaan van ammoniak. Door deze krachten te bundelen, ontstaat een aantrekkelijke uitgangspositie van waaruit de partners binnen enkele jaren de importlocatie voor groene ammoniak in Rotterdam kunnen realiseren. Het uiteindelijke investeringsbesluit moet nog worden genomen en zal worden gebaseerd op onder andere klantcontracten en de benodigde vergunningen inclusief een m.e.r.-procedure.

Marktconsultatie

Uitgangspunt is een onafhankelijke en open access infrastructuur waarbij de partners zelf geen eigenaar zullen zijn van de groene ammoniak. Binnenkort start een marktconsultatie waarin geïnteresseerde partijen hun interesse kenbaar kunnen maken voor de aanvoer, opslag en doorvoer van groene ammoniak en waterstof. Er lopen op dit moment al verkennende gesprekken met internationale marktpartijen.

Foto: Kees van Seventer, President New Energy & LNG – Vopak, Daan Vos, CEO HES International en Hans Coenen, Vice President Corporate Strategy and Business Development Gasunie.

Tekorten aan olie en gas laten niet alleen de prijzen van gas en benzine maar ook van kunststof, medicijnen en cosmetica stijgen. Om onze maatschappij minder afhankelijk te maken van fossiele bronnen en klimaatverandering tegen te gaan, moet de chemische industrie radicaal veranderen. De afgelopen jaren hebben TU Delft en TNO het fundament gelegd voor schonere productieprocessen voor de chemische industrie. Binnen het nieuwe samenwerkingsverband e-Chem zetten ze de volgende stap: het daadwerkelijk bouwen van de schone fabriek van de toekomst.

In 2050 zouden we volgens het in 2015 gesloten Klimaatakkoord van Parijs een CO2-neutrale samenleving moeten hebben. Dat halen we niet zonder een ingrijpende verandering van de chemische industrie. Eén van de opties is om CO2 uit de lucht te halen en met behulp van duurzaam opgewekte elektriciteit om te zetten in grondstoffen voor de productie van onder andere plastics en brandstoffen. Om deze voorgestelde verduurzaming van de chemische industrie te versnellen, slaan e-Refinery (TU Delft) en VoltaChem (TNO) – twee grootschalige onderzoeksprogramma’s op het gebied van de elektrificatie van de chemische industrie – de handen ineen binnen het programma e-Chem.

Ruud van Ommen (e-Refinery) en Martijn de Graaff (VoltaChem): ‘De elektrificatie van de chemische industrie biedt grote kansen voor Nederland om zich te ontwikkelen tot dé leverancier van high end systemen voor de energietransitie. En waar kun je dat soort oplossingen beter ontwikkelen dan hier in Delft, vlak naast de Botlek, het grootste petrochemische cluster in Noordwest-Europa? Samen met andere kennisinstellingen en de industrie gaat e-Chem nu bouwen aan grootschalige installaties die op industriële schaal en tegen concurrerende prijzen CO2 uit de lucht – met behulp van elektrolyse – omzetten in drie basisbouwblokken voor de chemische industrie: methanol, ethyleen en kerosine. We zijn de eerste partij die gaat bouwen aan deze grootschalige installaties. We gaan het nu gewoon doen en al doende leren we, dit is dé aanpak waardoor we kunnen versnellen.’

Elektrolyse

Het principe van elektrolyse is al langer bekend. Je neemt een bak met een vloeistof die elektriciteit geleidt. Hier stuur je het gasvormige CO2 doorheen. In de bak steek je twee metalen platen, bedekt met een katalysator. Daaroverheen zet je een elektrische spanning. Er gaat een elektrische stroom lopen van de ene plaat naar de andere, dwars door het gas/vloeistof mengsel. Die stroom zorgt ervoor dat de chemische bindingen tussen de koolstof en het zuurstof, en tussen de moleculen waaruit de vloeistof bestaat, worden verbroken en dat je er nieuwe stoffen mee kunt vormen.

Voordat deze technologie op grote schaal kan worden toegepast in de chemische industrie, moeten er nog wel enkele uitdagingen worden overwonnen, vertellen Ruud van Ommen en Martijn de Graaff. ‘We gaan installaties bouwen die 50 tot 100 liter product per dag opleveren. Daarvoor moeten we systemen ontwerpen die stabiel zijn, wat betekent dat ze maanden of jaren achter elkaar met dezelfde kwaliteit en snelheid producten blijven maken. Dat is nu nog niet mogelijk. Daarnaast willen we door windmolens of zonnepanelen opgewekte elektriciteit gebruiken. Maar dat aanbod is grillig. Hoe ontwerp je een proces dat daarmee om kan gaan? En wat betekent dat fluctuerend stroomaanbod voor de productiecapaciteit van zo’n fabriek?’

Ook het opschalen van de technologie zelf is makkelijker gezegd dan gedaan, legt Van Ommen uit. ‘Bij traditionele chemische processen maak je gewoon je reactorvat groter. Bij een elektrochemisch proces zit je om technische redenen met vaste afstanden tussen de twee metalen platen, en met een maximale hoogte van het reactorvat. Je kunt dus alleen opschalen door meerdere platen te gebruiken, of door de platen breder te maken. Maar wat betekent dat voor de hoeveelheid stroom die door je reactievloeistof loopt, en voor de temperatuurverdeling tijdens de reactie? Van welk materiaal moet je de katalysatoren voor de reacties maken, en zijn die materialen wel in voldoende hoeveelheid te verkrijgen? Voor dat soort praktische vragen vinden we binnen e-Chem sneller antwoorden.’

Kansrijke routes naar succes

De TU Delft heeft binnen e-Refinery ervaring opgedaan met fundamenteel en toegepast onderzoek naar materialen, processen en reactoren op alle lengteschalen, van het atomaire niveau tot aan de reactorschaal. TNO heeft uitgebreide ervaring met het testen in de praktijk en onderwerpen als levenscyclusanalyse en business modellen. Door die kennis en kunde aan elkaar te knopen, willen beide partijen binnen een paar jaar komen tot demonstratieopstellingen die de industrie ervan overtuigen om in deze technologie te investeren.

De onderzoeksagenda zal zich richten op de meest kansrijke routes naar succes. De Graaff: ‘Het is bijvoorbeeld een bewuste keuze om als grondstof CO2 te gebruiken uit de lucht. Omdat fabrieken nu al bezig zijn om het CO2-gehalte van hun rookgassen te verlagen, voorzien wij dat die bron van CO2 in de toekomst langzaam zal opdrogen.’ Ook de keuze voor de producten methanol, ethyleen en kerosine is geen toevallige. De Graaff: ‘Ethyleen en methanol hebben heel veel toepassingsmogelijkheden, variërend van plastics tot pillen. Ook bij brandstoffen hebben we gekeken waar de meest veelbelovende business case zit. Voor personenvervoer zijn er vergevorderde opties om over te stappen op batterijen of op waterstof. Maar voor de luchtvaart blijft kerosine waarschijnlijk nog lang onvervangbaar. Een schoner productieproces is daar dus ook zeer gewild.’

Open invitatie

e-Chem is ontstaan vanuit een gedeelde ambitie om de transitie van een op fossiele grondstoffen gebaseerde chemische industrie naar een op duurzame elektriciteit en CO2 gebaseerde sector te versnellen, benadrukken ze eensgezind. ‘Dat gaat de markt zelf niet doen. En dat gaan wij ook niet met twee partijen voor elkaar krijgen. We nodigen andere academische en industriële partners dan ook met klem uit om zich bij ons aan te sluiten.’