Het technologie- en engineeringbedrijf Coolbrook heeft de eerste live pilot uitgevoerd van zijn RotoDynamic-technologie om industriële processen bij hoge temperaturen te elektrificeren. Op 12 december 2022 vond de demonstratie plaats op de Brightlands Chemelot Campus in Geleen. De demonstratie markeerde de eerste activering van deze CO2-vrije naftakraker in een industrieel relevante omgeving en vormde het decor voor een nieuw schoon industrieel tijdperk.

De grootschalige proefinstallatie zal de prestaties demonstreren van de RotoDynamic-technologie voor stoomkraken in de petrochemie (RotoDynamic Reactor, RDR) en voor procesverwarming bij hoge temperatuur in verschillende industriële sectoren (RotoDynamic Heater, RDH). De installatie is ontworpen om procestemperaturen van ongeveer 1000 graden te genereren met 100% hernieuwbare elektrische energie, wat een belangrijke mijlpaal is op weg naar CO2-vrije productie in de zware industrie. Dergelijke temperaturen zijn nodig om de verbranding van fossiele brandstoffen te vervangen door elektrificatie in industrieën die als moeilijk koolstofvrij te maken worden beschouwd, zoals de petrochemische en chemische industrie, de cement- en staalindustrie. Wanneer de RotoDynamic-technologie eenmaal op schaal wordt toegepast, kan zij temperaturen van 1700 graden bereiken en meer dan 2 miljard ton aan jaarlijkse CO2-uitstoot verminderen.

“Het was een eer om na tien jaar ontwikkeling onze technologie in actie te kunnen tonen”, aldus Ilpo Kuokkanen, Executive Chairman van Coolbrook. “We hebben geschiedenis geschreven door te bewijzen dat elektrificatie de temperaturen kan leveren die industriële fabrikanten nodig hebben om CO2-vrij te kunnen produceren. Dit moment delen met onze commerciële en academische partners was een cruciaal moment in ons streven naar volledige commerciële productie in 2024.”

Coolbrook werd vergezeld door vertegenwoordigers van zijn partners Shell, ABB, Braskem en CEMEX, en zijn academische partners Budimir Rosic van de Universiteit van Oxford en Liping Xu van de Universiteit van Cambridge.

“Wij zijn verheugd dat de RotoDynamic-technologie van Coolbrook, die centraal staat bij schone industriële productie, met name in moeilijk afbreekbare sectoren, deze mijlpaal heeft bereikt”, aldus Colin Ward, Senior Vice President, Chemicals and Refining, ABB. “Wij zetten ons in om de jaarlijkse CO2-uitstoot van onze klanten te helpen verminderen met 100 miljoen megaton tegen 2030, en dit partnerschap en deze succesvolle pilot tonen met succes een toekomst die wordt aangedreven door elektrificatie.”

“Deze pilot was een fantastisch voorproefje van wat we kunnen verwachten als we de apparatuur van Coolbrook in onze fabrieken inbouwen. Zien hoe de elektrificatie-technologie waarin we hebben geïnvesteerd van theorie naar realiteit gaat, ondersteunt ons Future in Action-programma, gericht op het bouwen van een duurzamere, circulaire toekomst, met als hoofddoel een CO2-nul bedrijf te worden”, aldus Roberto Ponguta, VP Operations van CEMEX. “We kijken ernaar uit om onze succesvolle samenwerking voort te zetten en de Coolbrook-technologie in te zetten op onze productielocaties.”

De volgende mijlpaal voor Coolbrooks RotoDynamic-technologie is het inzetten van de technologie in commerciële demonstratieprojecten op klantlocaties die in 2024 operationeel moeten zijn. Coolbrook heeft partnerschappen aangekondigd met Shell, Braskem, CEMEX, Ultratech en ArcelorMittal om de technologie in industriële installaties te versnellen en in te zetten. De volledige commerciële toepassing van de technologie zal naar verwachting in 2025 van start gaan.

De Europese Commissie (EC) heeft de IJmondregio liefst 58,5 miljoen euro subsidie uit het Just Transition Fund (JTF) toegekend. ‘Omdat onze regio sterk afhankelijk is van inkomsten en werkgelegenheid uit fossiele brandstoffen, kan de IJmond hiermee op een versnelde manier de noodzakelijke transitie naar een duurzame industrie maken’, zegt JTF-projectleider Vera van Vuuren. ‘We kunnen aan de slag om van de IJmond de groene stekker van Nederland te maken, dé plek waar het gebeurt op het gebied van duurzame industrie en slimme energieoplossingen’, aldus een zeer verheugde wethouder van Velsen, Jeroen Verwoort.

De IJmond-gemeenten Beverwijk, Castricum, Heemskerk, Uitgeest en Velsen hebben begin dit jaar met provincie Noord-Holland en Omgevingsdienst IJmond (ODIJmond) en uitvoeringsinstantie Kansen voor West een regionaal industrieel transitieplan opgesteld. De grootste opgaven zijn het versnellen van de energietransitie, het vernieuwen van de economie en het veerkrachtig maken van de arbeidsmarkt.

Forse impuls om van IJmond groene industriezone te maken

‘Ons transitieplan hebben we afgelopen maart bij de EC ingediend. Op 1 december 2022 hebben we als JTF-IJmond hiervoor een EU-subsidie van 58,5 miljoen euro toegezegd gekregen. Omdat het ministerie van Economische Zaken en Klimaat hier nog vijf miljoen euro extra bovenop doet, hebben we ruim 60 miljoen euro te besteden’, vertelt Vera van Vuuren, ‘Dit betekent veel voor de IJmond’, vult Jeroen Verwoort aan. ‘Dit enorme bedrag geeft een forse impuls aan al die bedrijven en instellingen die goede ideeën hebben over hoe wij als IJmond de stap naar een groene industriezone kunnen maken.’

Innovatieve plannen met een nieuwe economische ontwikkeling

Vooruitlopend op de toekenning van de subsidie, riep JTF-IJmond het regionale bedrijfsleven, scholen en maatschappelijke instanties begin 2022 al op om met duurzame ideeën te komen. ‘We kijken graag naar innovatieve plannen, die niet alleen bijdragen aan de noodzakelijke CO2-reductie. De plannen moeten ook zorgen voor een nieuwe economische ontwikkeling en tevens rekening houden met hoe je de uitvoerende mensen opleidt’, legt Van Vuuren uit. ‘Als je als indiener zelf zorgt voor een financiering van 50 procent van je eigen idee, dan kunnen wij de overige 50 procent subsidiëren. Waarbij we per project vanuit het JTF-fonds een minimum van 200.000 euro en een maximum van twee miljoen euro financieren.’

‘De IJmond onderzoekt of je uit golfslag nieuwe energie kunt halen’

Tijdens de JTF-IJmond kick-off bijeenkomst, 1 december jl. bij de Tata Academy in Velsen-Noord, bleek dat het regionale bedrijfsleven al 30 duurzame transitieplannen heeft bedacht waarvoor JTF-subsidie wordt aangevraagd. ‘Een prachtig innovatief idee is bijvoorbeeld Symphony Wave Power’, vertellen Van Vuuren en Verwoort. ‘Vanuit Techport werken IJmondiale bedrijven samen om nieuwe energie uit golfslag te halen. Er is al een pilot uitgevoerd met een test op het droge. Nu willen ze gaan testen op zee en zoeken naar bedrijven die aan dit mooie project willen meedoen.
Ook op het gebied van circulair ondernemen zijn er vanuit de IJmond inmiddels plannen aangedragen. ‘Zo wordt er onderzocht of je een afvalstof als slib zó kunt behandelen dat je de voedingsstoffen eruit kunt halen. Maar er is ook al een circulair idee aangedragen om medisch afval te bewerken, zodat het hergebruikt kan worden.’

Zo dien je een plan in en vraag je subsidie aan

Ondernemers uit de IJmond die ook een subsidieaanvraag voor een innovatieve en duurzame ontwikkeling willen indienen, kunnen hun plan voorleggen aan Vera van Vuuren. Op de website jtf-ijmond.kansenvoorwest.nl staat een speciaal projectidee-formulier (download) dat moet worden ingevuld. ‘Dat formulier kun je op 23 januari 2023 vanaf 9.00 uur in de portal zetten’, geven Van Vuuren en Verwoort aan. ‘Vanaf dat moment wordt de eerste subsidie-tranche van vijftien miljoen euro over de goedgekeurde ideeën verdeeld. Belangrijk om te weten: wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Dus heb je een briljant idee? Lever het tijdig in. Al zullen er in het voor- en najaar van 2023 nog een tweede en derde subsidieronde volgen.’

Van Vuuren merkt dat er veel belangstelling is voor de financiële ondersteuning. ‘Tijdens de bijeenkomst op 1 december waren zo’n honderd geïnteresseerden aanwezig, waarbij ca. 50 bedrijven vertegenwoordigd waren. ‘De IJmond-ondernemers zien niet alleen de kansen van de energietransitie, maar ook dat samenwerking van groot belang is. Bovendien wordt er goed gekeken naar hoe we de benodigde mensen kunnen krijgen door middel van scholing en het interesseren van de jeugd.’

JTF laat IJmond knalhard duurzame industriële stappen maken

Volgens wethouder Verwoort biedt het JTF-fonds ‘een prachtige kans om als bedrijfsleven van de IJmond knalhard duurzame stappen te maken. Je kan met 60 miljoen euro namelijk een hele hoop doen’, ziet Verwoort. ‘Natuurlijk zijn de uitdagingen van de industriële transitie groot. Uitdagingen vormen echter niet alleen een bedreiging, maar juist ook een kans. Want als wij erin slagen om als IJmond de hoofdstad van de offshore wind te worden, hier het cluster voor slimme energieoplossingen te creëren én om in onze regio de stap naar de productie van groen staal te maken, zetten wij hier écht iets neer. Wat Brainport Eindhoven op hightech gebied presteert, moeten wij nastreven op industrieel vlak. Als ons dat in de IJmond en het Noordzeekanaal lukt, zou dat uniek in de wereld zijn. Hoe gaaf is dat!’

Vandaag ondertekenden minister Adriaansens, van Economische Zaken & Klimaat, en Michael Koenig, CEO van Nobian, een intentieverklaring als onderdeel van de maatwerkafspraken tussen de overheid en grote bedrijven om CO2-uitstoot versneld te reduceren. Naast de minister, ondertekenen ook staatssecretaris Vijlbrief, van Mijnbouw, en staatssecretaris Heijnen, van Infrastructuur en Waterstaat, de intentieverklaring. De overeenkomst past binnen Nobian’s doelstelling om een van de duurzaamste chemiebedrijven van Europa te zijn.

Versnellen van CO2-reductie en gasverbruik

De ondertekening vond plaats tijdens een werkbezoek van minister Adriaansens aan het Chemie Park en de productielocatie van Nobian in Delfzijl. De intentieverklaring omvat projecten waarmee Nobian de huidige duurzaamheidsdoelstelling van nul uitstoot in 2040 met nog eens tien jaar wil versnellen naar 2030. Een belangrijk onderdeel daarin is de elektrificatie van de zout- en stoomproductie van Nobian in Delfzijl en Hengelo. Ook zal worden ingezet op het versneld vervangen van elektrolyse-installaties in Rotterdam, waardoor het stroomverbruik met 135 GWh per jaar wordt verminderd, en de uitstoot in de productie van essentiële chemicaliën voor de chemie verder wordt gereduceerd. De verwachting is dat de projecten samen zo’n 550 kT CO2-uitstoot, 350 mln. m3 gasverbruik en 430 ton NOx-uitstoot zullen besparen. 2,5% van de CO2-doelstelling voor de industrie en zo’n 1% van het gasverbruik in NL (280.000 huishoudens).

Maatwerkafspraken

­Michael Koenig, CEO Nobian: “Nobian is al sinds 1918 actief in Nederland. Naast een mooie geschiedenis, willen we ook een mooie en duurzame toekomst. Sinds 1990 zijn onze CO2 emissies met 40% verminderd, met 35% groene energie. Ons huidige doel is nul uitstoot in 2040.” Koenig vervolgt, “De maatwerkafspraken hebben de potentie om onze ambitie te versnellen naar nul uitstoot in 2030. Het is een geweldige kans om samen met de overheid knelpunten en vergunningverlening op te pakken. Met deze projecten dragen we bij aan verduurzaming van de industrie en versterken we de strategische onafhankelijkheid van Nederland.”

Minister van Economische Zaken en Klimaat, Micky Adriaansens: “Zout wordt voor veel meer gebruikt dan waar wij het van kennen. Denk bijvoorbeeld aan isolatiematerialen, geneesmiddelen, windturbines en elektrische auto’s. Des te belangrijker dat we het schoon produceren. Met het ondertekenen van de intentieverklaring hebben we afgesproken daar de komende tijd gezamenlijk aan te gaan werken. Het is een belangrijke stap richting de concrete maatwerkafspraken met Nobian. Zo zorgen we voor een forse versnelling naar een schone productie van zout.”

Versnelling van Nobian’s duurzaamheidsagenda

Versnelde reductie van CO2 en gasverbruik

Door te investeren in elektrificatie kan uitstoot worden verminderd en gas worden bespaard. Dit zal gebeuren door het plaatsen van industriële warmtepompen ( mechanical vapor recompression installaties) in de zoutfabrieken van Nobian in Hengelo en Delfzijl. Verder wordt gekeken naar een grotere inname van duurzame stoom en wil Nobian driekwart van de staande chloor-elektrolysecapaciteit in de chloorfabriek in de Botlek vervangen door de modernste technologie. Hierdoor kan het stroomverbruik verder worden verminderd, wat tevens ruimte creëert op het net voor andere partijen om in te zetten op elektrificatie. Een ander onderdeel van de afspraken is dat gekeken wordt hoe extra ondergrondse opslagcapaciteit voor waterstof in zoutcavernes kan worden ontwikkeld, als onderdeel van de waterstof backbone in Nederland.

Belangrijke stap naar bindende afspraken

Na de ondertekening van de intentieverklaring worden de projecten in meer detail uitgewerkt. Hier zullen ook de betrokken provincies Groningen, Zuid-Holland en Overijssel deel van uitmaken. Een belangrijke uitdaging is dat bestaande installaties versneld moeten worden afgeschreven en grote investeringen naar voren gehaald. Gekeken zal worden naar de technische en bedrijfseconomische haalbaarheid, de benodigde financiële structuur, investeringen en de benodigde overheidsondersteuning. De plannen zullen worden beoordeeld door een onafhankelijke beoordelingscommissie. Het streven is om voor eind 2023 bindende afspraken te maken.

Laagste CO2-impact

Zoutwinning door oplosmijnbouw in Nederland heeft de laagste CO2-impact vergeleken met import van minder zuiver steenzout, of zout gewonnen uit zeewater. Via de maatwerkafspraken kan duurzame winning van deze strategische grondstof en de daarop gebaseerd industriële en chemische productie duurzaam veilig worden gesteld. Zo’n 85% van het in Nederland gewonnen zout wordt ingezet in de chemie en industrie in Nederland en Noordwest-Europa. Zout en de daarvan afgeleide producten zijn daardoor van groot belang voor de economische en strategische onafhankelijkheid van Nederland en Europa.

Big Ass Battery, de Nederlandse bouwer van LFP batterijsystemen voor industrieel gebruik, lanceert als eerste een batterijcontainer met geïntegreerde fast charger voor het super snel en off-grid laden van onder andere elektrische voertuigen en (zwaar) bouwmaterieel. De Big Ass Battery Fast Charger wordt volledig in Nederland geproduceerd en zal vanaf mei 2023 ingezet worden bij een dijkverzwaringsproject van Van Oord.

Het bedrijf biedt als eerste een fast charger met accu op batterijen, waardoor gebruikers onafhankelijk zijn van het elektriciteitsnet. Hiermee wil Big Ass Battery tegemoet komen aan de groeiende duurzame elektriciteitsbehoefte in onder andere de bouwsector en bij bedrijven met een elektrisch wagenpark. De Big Ass Battery Fast Charger kan worden opgeladen met zonne- en windenergie en kan met een AC uitgang ook ingezet worden als batterijcontainer voor andere toepassingen.

Van bouw- tot parkeerplaats

Zwaar elektrisch materieel en voertuigen, zoals graafwerktuigen, kunnen met de Big Ass Battery Fast Charger op vol vermogen worden opgeladen tijdens een korte pauze. De snelle oplader kan ook ingezet worden als tijdelijke voorziening, bijvoorbeeld langs de snelweg, als er nog geen vaste aansluiting gerealiseerd is.

Compact, duurzaam en brandveilig

Big Ass Battery werd twee jaar geleden in Nederland bekend met haar compacte batterijcontainers met de hoogste kwaliteit LFP-batterijen ter wereld. Dit maakt het systeem 99,99% brandveilig, compact door de hoge energiedichtheid, schaalbaar en duurzaam. De batterijen bevatten geen kobalt en worden gerecycled of hergebruikt/ingezet voor minder zware toepassingen.

Grote sprong voorwaarts

Nico van Dijk: ‘ We spelen met de Big Ass Battery Fast Charger in op de groeiende vraag naar duurzame maar ook flexibele energieoplossingen. Onze 10ft-systemen met geïntegreerde Fast Charger van 350kw zijn enorm populair in de bouwsector. Hiermee kan tot 350kw DC geladen worden, dat is een grote sprong voorwaarts waar veel partijen baat bij hebben.’

Van Oord

Maritiem aannemersbedrijf Van Oord zal de Big Ass Battery Fast Charger vanaf mei 2023 inzetten bij een dijkverzwaringsproject. Hierbij wordt de batterij gevoed met zonne- en windenergie om zwaar bouwmaterieel snel op te laden om maximale efficiëntie te bereiken. Inmiddels hebben meerdere klanten gekozen voor een Big Ass Battery Fast Charger.

Een initiatief van 18 bedrijven gestart door het Havenbedrijf Rotterdam onderzoekt de mogelijke vestiging van een grootschalige ammoniakkraker voor de import van 1 miljoen ton waterstof per jaar voor de verduurzaming van industrie en mobiliteit.

De deelnemers hebben Fluor opdracht gegeven om de mogelijkheden te onderzoeken voor een grote centrale kraakinstallatie in het havengebied om geïmporteerde ammoniak weer om te zetten in 1 miljoen ton waterstof per jaar. De waterstof kan vervolgens in de haven worden gebruikt of via pijpleidingen verder worden getransporteerd om andere industriële clusters in Noordwest-Europa koolstofvrij te maken. In de regel kan een miljoen ton groene waterstof ongeveer 10 miljoen ton CO2-reductie opleveren.

Waterstof en derivaten zoals ammoniak spelen een sleutelrol in de energietransitie ter vervanging van aardgas, voor duurzaam transport en als grondstof voor de industrie en groene chemie. Een groot deel van de waterstof voor Noordwest-Europa zal worden geïmporteerd, onder andere in de vorm van ammoniak, dat makkelijker verscheept kan worden dan waterstof.

Allard Castelein, CEO van het Havenbedrijf Rotterdam: “Europa zal grote hoeveelheden waterstof nodig hebben om haar klimaatdoelstellingen te halen en een aanzienlijk deel hiervan kan worden geïmporteerd via de haven van Rotterdam. Ammoniak is één van de meest efficiënte manieren om waterstof te transporteren en als we één centrale ammoniakkraker realiseren kunnen we tijd, ruimte en middelen besparen om de import van een miljoen ton waterstof per jaar mogelijk te maken.”

Naast het Havenbedrijf Rotterdam omvat het initiatief ook Air Liquide, Aramco, bp, Essent/E.ON, ExxonMobil, Gasunie, GES, HES international, Koole Terminals, Linde, OCI, RWE, Shell, Sasol, Uniper, Vopak en VTTI. De haalbaarheidsstudie zal kijken naar de technische, economische, milieu- en veiligheidseisen van een grote kraakinstallatie. De eerste resultaten van het onderzoek worden begin 2023 verwacht.

Foto: Europoort (Havenbedrijf Rotterdam)

SAP en PwC hebben een co-innovatiestrategie aangekondigd die duurzaamheid een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering maakt. Het doel is het meten, rapporteren en verkleinen van de CO2-voetafdruk, zowel binnen de eigen organisatie als in de gehele toeleveringsketen. De strategie omvat gezamenlijke oplossingen, ontwikkeld op basis van PwC’s diepgravende kennis rondom accounting. Hiermee krijgen organisaties de beschikking over betrouwbare en controleerbare duurzaamheidscijfers. Bovendien kunnen ze deze op effectieve wijze toepassen in de bedrijfsvoering. De hiervoor gebruikte solution stack omvat onder andere SAP Cloud for Sustainable Enterprises, SAP Sustainability Control Tower en SAP Product Footprint Management.

Datagestuurde omgeving

Samen helpen PwC en SAP organisaties met compliance, het stimuleren van groei en het voldoen aan de steeds hogere verwachtingen van klanten en investeerders. Ze werken daarbij toe naar een datagestuurde omgeving als basis voor een duurzame onderneming. Ze helpen klanten ook bij het vormgeven van de toekomst van hun netzerostrategie en duurzaamheidsrapportage.

De strategie van PwC en SAP omvat alle facetten van de bedrijfsvoering, van handelsoptimalisatie en erkenning van belastingkredieten tot risicobeheer voor derden en concurrentieanalyse. Ook drie belangrijke uitdagingen op het gebied van Environmental, Social en Governance (ESG), net zero en duurzaamheidsrapportage komen aan bod:

1. Verslaglegging en openbaarmaking
   Deze zaken helpen voldoen aan de eisen rondom materiële verslaglegging en openbaarmaking van voor investeerders geschikte CO2-meetgegevens. Zo kunnen organisaties beter en eenvoudiger voldoen aan de eisen van investeerders, kredietverstrekkers, regelgevers en klanten.
2. Operationalisering van duurzaamheid
   Ter ondersteuning van de integratie van ESG-maatregelen, met name CO2-kwesties, rechtstreeks in bedrijfsfuncties, zoals handel, kapitalisatie en belastingen.
3. Risicobeheer, toezicht en naleving van de toeleveringsketen
   Dit maakt onder andere de impact van leveranciers op de ESG-prestaties van de organisatie inzichtelijk.

De European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) en de International Sustainability Standards Board (ISSB) hebben een aantal eisen opgesteld rondom rapportering en controleerbaarheid. PwC en SAP helpen organisaties hieraan te voldoen. Ze ondersteunen bedrijven ook bij de naleving van een verwante uitspraak van de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC).

Het is overigens niet de eerste keer dat beide partijen samenwerken op het gebied van duurzaamheid. Zo ontwikkelde PwC eerder de Production Reprocession Tool, op basis van SAP S/4HANA. Hiermee kunnen organisaties het gebruik van residuen in het productieproces optimaliseren. Ook ontwikkelde PwC Duitsland de bekroonde Climate Excellence-tool, gebaseerd op het SAP Business Technology Platform.

Vertrouwen winnen

“ESG is een zakelijke noodzaak geworden en staat centraal in de wereldwijde strategie van PwC, The New Equation. Organisaties krijgen steeds meer verplichtingen als het gaat om hun ESG-rapportage. Meer transparantie is van cruciaal belang voor het opbouwen van vertrouwen. Die overtuiging staat centraal in onze nieuwe co-innovatiestrategie met SAP”, aldus Bob Moritz, Global Chairman, PwC.”

Moritz: “PwC heeft alles in huis om bedrijven te helpen voldoen aan de vereisten die nodig zijn om hun ESG-doelstellingen te bereiken. We combineren daarbij onze expertise en reputatie rondom vertrouwen en integriteit met het technologieplatform van SAP. Met die mix helpen we bedrijven hun ESG- en duurzaamheidsverplichtingen na te komen.”

“Transparantie is de sleutel tot het vermogen van elke organisatie om haar duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken en positieve verandering te bewerkstelligen. Onze samenwerking combineert de diepgaande branche-expertise en klantinzichten van PwC met onze toonaangevende portefeuille van duurzaamheidstechnologie”, zegt Christian Klein, CEO en lid van de Raad van Bestuur van SAP SE. “De resulterende ESG-transparantie zal bedrijven helpen hun bedrijfsmodellen opnieuw uit te vinden en de duurzame resultaten te leveren die de wereld dringend nodig heeft.”

De uitstoot van CO2 is in 2022 -na twee jaren pandemie- groter dan ooit. Er zijn nog geen aanwijzingen dat de wereldwijde CO2 uitstoot stabiliseert of afneemt. Dit blijkt uit de laatste publicatie van het Global Carbon project. Als de CO2-uitstoot niet gaat dalen, bereiken we over negen jaar 1,5 graad opwarming en over 30 jaar twee graden opwarming.

Waar vindt de meeste uitstoot plaats?

CO2 komt vrij bij het verbranden van fossiele brandstoffen en de productie van cement. Deze uitstoot van CO2 is de belangrijkste oorzaak van de opwarming van de aarde. Daarom rapporteren wetenschappers die internationaal samenwerken in het Global Carbon Project ieder jaar nauwgezet de beste schattingen voor de wereldwijde uitstoot van CO2. De meeste uitstoot over de afgelopen tien jaar vond plaats in de VS, Europa, China en India (figuur 1). In 2021 namen deze regio’s 59% van de wereldwijde uitstoot voor hun rekening. Door de coronacrisis was de wereldwijde uitstoot in 2020 uiteindelijk 5.4% lager dan in 2019, maar in 2021 alweer 5.1% hoger dan in 2020. In 2022 zal de uitstoot met ongeveer 1% ten opzichte van 2021 verder groeien

Waar daalt en waar groeit de uitstoot?

Wereldwijd is de uitstoot gestegen van ruim 9 biljoen (dat is duizend miljard) kilogram CO2 in 1960 tot een voorlopige schatting van ongeveer 37 biljoen kilogram dit jaar (figuur 2, linksboven). De laatste tien jaar is de stijging iets afgezwakt. Dat komt onder andere doordat de uitstoot daalt in de VS en Europa en minder snel stijgt in China waar de uitstoot in de jaren na 2000 heel snel is gestegen (figuur 2, rechtsboven).  Dat kwam deels door de productie van goederen met bestemming VS en Europa. Als je hiervoor corrigeert (stippellijnen) blijft China de grootste uitstoter van dit moment.

Figuur 1. Geografische verdeling van de uitstoot van CO2 uit fossiele brandstoffen en cement over de periode 2012-2021. 1 kgCO2 = 3,664 kgC. Bron: Global Carbon Budget 2022.

Figuur 2. Wereldwijde uitstoot van fossiel CO2 (linksboven), uitgesplitst naar land (rechtsboven), bron (linksonder) en per hoofd van de bevolking (rechtsonder). De stippellijnen is de uitstoot op basis van consumptie. 1 GtC = 3,664 biljoen kilo CO2. Bron: Global Carbon Budget 2022.

Figuur 3. Wereldwijde uitstoot van fossiel CO2 van 1960-2022 en de snelheid waarmee de uitstoot vanaf nu moet afnemen om met 50% kans onder de 2 graden opwarming (vergeleken met de periode 1850-1900) te blijven.

Het beeld verandert als je de uitstoot per land deelt door het aantal inwoners. Dan staan de Verenigde Staten bovenaan. Maar ook Europa staat per inwoner nog steeds boven het wereldgemiddelde. Dat gemiddelde is in 2022 voor 8 miljard wereldburgers ruim 4.600 kg CO2 per jaar. Nederland haalde in 2021 ruim 8000 kg CO2 per jaar t.o.v. ruim 15.000 kg CO2 uitstoot per inwoner in de Verenigde Staten (figuur 2).

Hoe snel moet de uitstoot omlaag om onder twee graden opwarming te blijven?

Om de opwarming onder de twee graden te houden moet de verdere CO2 uitstoot onder de 1200 biljoen kg CO2 blijven.  Per wereldburger is dat nog 150.000 kg CO2 uitstoot. Om dat te bereiken, moet de totale uitstoot met 0,6 biljoen kilogram per jaar gaan dalen en rond 2080 op nul uitkomen. Hoe langer we wachten, hoe sneller de uitstoot moet dalen om onder de twee graden opwarming te blijven.

KNMI-klimaatbericht door Frank Selten en Michiel van Weele 

Dow Terneuzen wil in 2030 1,7 megaton minder CO2 uitstoten en reduceert daarmee 8% van de totale industriedoelstelling uit het coalitieakkoord. Het bedrijf uit Terneuzen hoort bij de 20 grootste industriële uitstoters van CO2. Dow stelt ook ambities op om de leefomgeving verder te verbeteren. Deze intenties zijn in de intentieverklaring (Expression of Principles) opgenomen die vandaag werd ondertekend door de provincie Zeeland, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Dow Benelux. De verklaring is een belangrijke stap richting de maatwerkafspraak tussen de overheid en Dow.

Minder CO2 én minder stikstofuitstoot

Een belangrijk onderdeel van de intentieverklaring is het verduurzamen van het zogenaamde ‘stoomkraken’. Dow maakt met behulp van krakers de plastics en chemicaliën die wij nodig hebben in ons dagelijks leven, zoals voedselverpakkingen en hygiënemiddelen. De krakers gebruiken nu restgas van het proces als brandstof. Dow wil dat proces verduurzamen door geen restgas maar waterstof als brandstof te gebruiken. Daarnaast wil Dow gasturbines die gebruikt worden voor de koeling in het kraakproces vervangen door elektromotoren. Dit zorgt niet alleen voor minder CO2 uitstoot, maar ook voor minder stikstofuitstoot. Dow wil ook de CO2 die vrijkomt bij de productie gaan opvangen en opslaan om zo de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

Minister van Economische Zaken en Klimaat, Micky Adriaansens “We hebben de producten uit de chemische industrie hard nodig voor ons dagelijks leven en gemak. Bij Dow maken ze de plastics en chemicaliën die gebruikt worden voor bijvoorbeeld voedselverpakkingen, hygiënemiddelen, smartphones en matrassen. We willen deze processen schoner maken, maar dat lukt niet in één dag. Met deze intentieverklaring zetten we een belangrijke stap naar een schone en duurzame chemische industrie. We werken dit verder uit tot maatwerkafspraken zodat Dow in 2050 volledig klimaatneutraal produceert.”

Verbeteren van de leefomgeving

In de intentieverklaring zijn ook ambities opgenomen om de directe leefomgeving van het bedrijf verder te verbeteren. De overheid en Dow maken afspraken over het verduurzamen van waterinname en -lozing door bijvoorbeeld water te hergebruiken. Dow gaat ook de warmte die vrijkomt bij de processen inzetten in de bebouwde omgeving.

Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, Vivianne Heijnen: “Onze industrie heeft alleen toekomst als die toekomst schoon en duurzaam is. Want mensen hebben recht op een schone lucht, schone bodem en schoon water. Vandaag zetten we met Dow Benelux een belangrijke stap richting die schone en duurzame toekomst. Met deze intentieverklaring leggen we de ambities voor 2030 en 2050 vast. Naast CO2 gaat ook de stikstofuitstoot omlaag en gaat Dow duurzamer om met ons schaarse water. Daar zet ik graag mijn handtekening onder.”

Jo-Annes de Bat, gedeputeerde van de Provincie Zeeland: “Dow is een van de grootste werkgevers in de provincie Zeeland. Voor de inwoners van Zeeuws-Vlaanderen en daarbuiten is het belangrijk dat we in de intentieverklaring de leefomgeving op één zetten. Dow draagt door ondertekening bij aan de realisatie van een groene industrie in Nederland. Ik zie uit naar de uitwerking van deze afspraken.”

Maatwerkafspraak in 2023

De intentieverklaring tussen de overheid en Dow is een belangrijke stap in de maatwerkaanpak van het Rijk. De overheden geven in de intentieverklaring aan hoe de plannen en projecten tot een meer duurzame productie ondersteund kunnen worden. Het kabinet streeft ernaar met Dow in 2023 een bindende maatwerkafspraak te sluiten.

Met de maatwerkaanpak kunnen de 20 grootste industriële uitstoters een extra stap zetten om nieuwe duurzame technologieën vorm te geven die leiden tot minder CO2-uitstoot. Daarmee worden bedrijven uitgedaagd zelf met hun ambitieuze plannen te komen om de CO2-uitstoot in hun eigen schoorsteen en elders in de keten te verminderen, en hun impact op de omgeving te verbeteren. Met maatwerk wil het kabinet de onzekerheden, obstakels en vertragende factoren rond verduurzaming zoveel mogelijk wegnemen. Bedrijven moeten wel een visie hebben op hun weg naar klimaatneutraliteit en circulariteit, zodat ze hun activiteiten nu en in de toekomst in Nederland kunnen blijven ontwikkelen. Daarnaast kunnen afspraken gemaakt worden over onder andere energie- en gasbesparing, scholing van technisch personeel, het beperken van stikstofuitstoot en het matchen van vraag naar en aanbod van elektriciteit.

Anton van Beek (President-directeur Dow Benelux): “Dow speelt al sinds 1965 een centrale rol in Zeeland, en dat willen we ook de komende decennia blijven doen op een schone en duurzame manier. Met ons project ‘Path2Zero’ werken we toe naar nul CO₂-uitstoot in 2050. Gezien de omvang en complexiteit van deze uitdaging is samenwerking met het bedrijfsleven, de academische wereld, de overheid en anderen cruciaal. Als ergens de klimaattransitie tot een succes gemaakt kan worden, dan is het wel in Zeeland.”