Bij bedrijven die werken met de CO2-Prestatieladder komt de energietransitie in de volle breedte op gang. Er is een sterke toename in de opwek van energie en de elektrificatie van mobiliteit en mobiele werktuigen. Ook zijn maatregelen om kantoren van het gas af te krijgen in opkomst. Dat en meer blijkt uit de Rapportage Maatregellijst 2021 van de CO2-Prestatieladder (een initiatief van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO)). Maar of het nu snel genoeg gaat, dat blijft nog de vraag.

Bijna 1 op de 5 organisaties die de CO2-Prestatieladder heeft geïmplementeerd, maakt inmiddels werk van eigen opwek bij bedrijfspanden. Bij kantoren is dit inmiddels zelfs 1 op de 3. In praktisch alle gevallen gaat dit om zonnepanelen. Deze groei is hard gegaan de afgelopen jaren. Gijs Termeer, directeur bij SKAO: “We zien ook dat een CO2-managementsysteem zoals de CO2-Prestatieladder werkt. Het wordt tijd dit breder in Nederland te stimuleren. Zo wordt het écht onderdeel van hun beleid en besparen we energie op die plekken waar het ertoe doet. Dus een bouwbedrijf zet vooral in op emissieloos materieel, zo’n 80 tot 90% van die CO2-footprint (het kantoor zit vaak rond de 5%). Een productiebedrijf kijkt vooral naar zijn productieproces. De motivatie is dan dus niet alleen om een overheidsmaatregel af te kunnen vinken, maar om samen na te denken waar we het verschil kunnen maken.”

Toename elektrificering mobiliteit en mobiele werktuigen

Voor mobiliteit, transport en andere bouwactiviteiten is elektrificatie een belangrijke reductiestrategie. In de Maatregellijst begint dit zichtbaar op gang te komen. Het aantal organisaties dat tenminste één mobiel werktuig in gebruik heeft, is in 2021 meer dan verdubbeld. Ongeveer 1 op de 5 organisaties die mobiele werktuigen heeft, heeft nu tenminste één elektrische machine. Bijna een derde van de organisaties heeft inmiddels tenminste 5% van hun auto’s elektrisch, een toename van 45%. Bij meer dan een tiende is dit al meer dan 15%.

Opkomst gasloze kantoren, maar Label C blijft achter

Een nieuwe maatregel op de Maatregellijst in 2021 is het gasloze kantoor. Al 140 organisaties gaven aan daar werk van te maken. Volgens de wet moeten op 1 januari 2023 alle kantoren Energielabel C hebben. Implementatie van deze maatregel neemt langzaam toe, maar volgens de Maatregellijst heeft op dit moment nog slechts 33% van de organisaties een gemiddeld Energielabel C of beter voor hun gebouwen. Dit aantal groeide dan wel met 25% in 2021, maar het betekent ook dat er nog zeker twee derde niet aan de wettelijke verplichting van 1 januari 2023 voldoet. Termeer: “Het is natuurlijk ook de vraag of hier de grootste winst te behalen valt. Het kantoor is nu eenmaal niet de plek waar een groot aantal organisaties de meeste reductie kunnen halen. De focus moet liggen op het primaire proces, waar de meeste energie gebruikt wordt. We verwachten wel dat er door de oorlog in Oekraïne nog meer drang komt naar energiebesparing en elektrificatie.”

Over de Maatregellijst

De ruim 1.200 certificaathouders op de CO2-Prestatieladder (in totaal ruim 5.000 organisaties) rapporteren jaarlijks over de genomen en geplande maatregelen om CO2 te reduceren. Gezamenlijk gaat het inmiddels om bijna 30.000 maatregelen. Gemiddeld zo’n 25 per organisatie. De Maatregellijst geeft een basis waarmee organisaties zich kunnen vergelijken met andere organisaties met vergelijkbare bedrijfsactiviteiten. Voor organisaties die beginnen met de CO2- Prestatieladder kan de lijst ook ideeën opleveren voor mogelijk te nemen maatregelen.

Over de CO2-Prestatieladder

De CO2-Prestatieladder is het duurzaamheidsinstrument van Nederland dat bedrijven en overheden helpt bij het reduceren van CO2 en kosten. Binnen de bedrijfsvoering, in projecten én in de keten. De Ladder wordt als CO2-managementsysteem en als aanbestedingsinstrument gebruikt. De CO2-Prestatieladder is oorspronkelijk in 2009 ontwikkeld door ProRail en sinds 2011 in eigendom en beheer van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO).

29 grote bedrijven, waaronder ING, Schiphol en Unilever, schieten ernstig tekort als het gaat om hun klimaatplannen. Dit blijkt uit de vandaag gepresenteerde Klimaatcrisis-Index, een onderzoek van NewClimate Institute in opdracht van Milieudefensie. ¨Dit onderzoek laat zien dat deze bedrijven op ramkoers liggen met het klimaat en klimaatafspraken bij lange na niet halen¨, aldus Donald Pols, directeur van Milieudefensie.

De milieuorganisatie had om de plannen gevraagd, nadat de rechter in de rechtszaak tegen Shell bepaalde dat vervuilende bedrijven een grote verantwoordelijkheid dragen in het tegengaan van gevaarlijke klimaatverandering. Om aan de doelstelling van maximaal 1,5 graad opwarming van de aarde te voldoen, moet in de klimaatplannen staan hoe bedrijven 45% CO2-reductie realiseren voor 2030. Uit het onderzoek van NewClimate Institute blijkt dat deze 29 bedrijven gemiddeld niet verder komen dan 19% CO2-reductie voor 2030.

Geen transparantie

Het onafhankelijke onderzoeksbureau NewClimate Institute heeft onder andere onderzocht hoe transparant bedrijven zijn als het gaat om hun absolute uitstoot. Ook is gekeken naar de kwaliteit van de klimaatplannen. Geen enkel bedrijf in de Klimaatcrisis-Index geeft een volledig beeld van al hun uitstoot. Scope 3, de uitstoot van de diensten of producten die een bedrijf in- of verkoopt, is nauwelijks in beeld terwijl het gemiddeld 80% van de uitstoot is. Doordat bedrijven geen volledig beeld hebben van de uitstoot in de gehele keten, schuiven ze een overgroot deel van hun verantwoordelijkheid onder het tapijt. ¨De klimaatcrisis vraagt om concrete en haalbare plannen. De tijd van groene praatjes is voorbij, het gaat nu om de uitvoering. We zien duidelijk dat deze bedrijven de doelen uit het klimaatakkoord van Parijs niet halen. Ze moeten zich nog hard inspannen om gevaarlijke klimaatverandering te stoppen¨, aldus Pols.

Belastinggeld

Milieudefensie is blij dat het kabinet miljarden uittrekt om te investeren in het tegengaan van klimaatverandering, maar dit geld mag volgens de milieuorganisatie niet terecht komen bij bedrijven die doorgaan met het vervuilen van de wereld. Pols: ¨Er moet geen cent van ons belastinggeld naar deze bedrijven zonder een goed klimaatplan. Nu investeren in deze vervuilende bedrijven is als geld gooien in een bodemloze put.¨ Daarbij moeten bedrijven ook oog hebben voor de toekomst van hun werknemers. Klimaatmiljarden moeten volgens Milieudefensie rechtvaardig worden geïnvesteerd in onder andere het tegengaan van energiearmoede en het verduurzamen van woningen.

Financiële instellingen

In de Klimaatcrisis-Index zijn ook de klimaatplannen van acht financiële instellingen doorgerekend. Het blijkt dat de uitstoot van hun investeringen gemiddeld 700 keer groter is dan de uitstoot van hun kantoren. Pols: ¨Voor een bank of pensioenfonds is het vele malen makkelijker om hun vervuilende uitstoot te verkleinen. Ze produceren en verkopen geen eigen producten, dus voor hen geldt: doe geen zaken meer met bedrijven die gevaarlijke klimaatverandering blijven veroorzaken.¨ Ook tegenover de klanten van pensioenfondsen en banken is dit onverantwoord. ¨Als ze ons geld blijven investeren in fossiele projecten, zien we dat straks nooit meer terug¨, aldus Pols.

Juridisch onderzoek

Over een jaar presenteert Milieudefensie opnieuw de Klimaatcrisis-Index. Bedrijven moeten tot die tijd vaart maken met het verbeteren en uitvoeren van hun klimaatplan, maar er is meer nodig. Pols: ¨Daarom starten we nu met juridisch vooronderzoek en blijven we met hen in gesprek.¨ Milieudefensie hoopt dat bedrijven zelf eindelijk het belang inzien van een toekomstbestendig klimaatplan. Een rechtszaak voeren is voor hen een middel, geen doel. ¨Wij zijn er niet om rechtszaken te voeren, maar om gevaarlijke klimaatverandering te stoppen. Als het nodig is zijn we wel degelijk bereid en in staat nieuwe rechtszaken te starten¨, aldus Pols.

Download de Nederlandse samenvatting en de factsheet

In 2040 zijn alle 22 Westfriese bedrijventerreinen energieneutraal. Dat is het streven van Rabobank, ING, ABN AMRO, de Westfriese Bedrijvengroep (WBG) en het Duurzaam Ondernemersloket. De partijen tekenden donderdag 30 juni de Green Deal Duurzame bedrijventerreinen, waarmee ze zich committeren aan het ondersteunen bij het verduurzamen van de 3.000 bedrijven die gevestigd zijn op de Westfriese bedrijventerreinen.

Inzicht geven

“Ongeveer een kwart van het totale energieverbruik in Nederland komt voor rekening van bedrijventerreinen”, geeft Bashar al Badri, Directeur bij het Duurzaam Ondernemersloket, aan. “Hier kunnen we door verduurzaming dus grote besparingen behalen, ook in Westfriesland. Dat is niet alleen goed voor de regio, maar uiteindelijk ook voor de portemonnee en vooral de bedrijfscontinuïteit van de ondernemer.”

Samen verder komen

Donderdag trapten de partijen de samenwerking af door gezamenlijk een boom te planten op bedrijventerrein Industrieweg in Westwoud. Al Badri: “De energietransitie is een enorme uitdaging en die kan niemand alleen aan. Het is dan ook heel mooi dat Rabobank, ING en ABN AMRO met elkaar aan de slag gaan en daarbij ook gaan samenwerken met de WBG, gemeenten, omgevingsdienst, de provincie, milieufederatie, Parkmanagement Hoorn en Liander. Eigenlijk met iedereen die ertoe doet op de bedrijventerreinen. Zo leveren we gezamenlijk een bijdrage aan toekomstbestendige groene, gezonde en klimaatbestendige bedrijven en bedrijventerreinen.”

Geboden hulp

“We willen ondernemers vooral helpen inzicht te krijgen in de mogelijkheden om zelf een stap te zetten in de energietransitie. Samen zorgen we ervoor dat ondernemers slim kunnen investeren in maatregelen. De drie banken doen dat door hun kennis te delen met de ondernemers; vanuit ervaringen met andere klanten weten zij goed wat er werkt. Daarnaast beschikken ze over heel wat kennis en ervaring die ons kan helpen de ondernemers beter te ontzorgen bij energiebesparing. Zij kunnen ons ook helpen de ondernemers te bereiken via hun netwerk en kanalen. Zo kunnen we tijdens bijeenkomsten meer ondernemers informeren over kansen. Als laatste ondersteunen de drie banken het Duurzaam Ondernemersloket financieel en staan zij natuurlijk klaar om de ondernemers op financieel vlak te adviseren en verder te helpen.”

Gratis scan

“Ondernemers die hulp willen, kunnen bij het Duurzaam Ondernemersloket met al hun vragen terecht. En ze kunnen een laagdrempelig adviestraject aanvragen: de Slimme Energiesprong. We brengen in kaart hoeveel energie een ondernemer verbruikt en waarop hij/zij kan besparen. Uiteindelijk krijg je een onafhankelijk advies over besparende maatregelen. We regelen daarna subsidies voor je en vragen offertes op. Je wordt zoveel mogelijk ontzorgt. De banken hebben specialisten die ondernemers verder kunnen helpen bij de investering van de verduurzaming van hun onderneming, te starten met hun bedrijfspand. Zo maken we met elkaar West-Friesland een betere plek.”

Holland Food Service zet in op verduurzaming. Op de productielocatie in Wijchen is een zonnecentrale in gebruik genomen en vervangt Groendus de energiemeters voor slimme meters. Ook oriënteert Holland Food Service zich om gebruik te gaan maken van de Groendus Energiemarktplaats. Om op momenten dat er niet voldoende eigen groene stroom beschikbaar is toch écht groene stroom te gebruiken.

Tijd om te verduurzamen

Holland Food Service is een authentiek familiebedrijf met een rijke historie. Het bedrijf is in 1892 begonnen als kruidenier en is inmiddels uitgegroeid tot een toonaangevende horecaleverancier voor zorginstellingen. Elke keer wanneer het bedrijf van vader op zoon overging, werd er iets aan toegevoegd. Een nieuwe service. Een nieuwe visie. Met de vierde generatie aan het roer werd het tijd voor verregaande verduurzaming.

Frank Kampschreur, algemeen directeur Holland Food Service: “Als bedrijf heb je naar mijn mening de plicht om je steentje bij te dragen om de huidige klimaat- en energiecrisis tegen te gaan. Ik heb aan den lijve ondervonden dat dit makkelijker gezegd is dan gedaan. Alleen al de zonnecentrale plaatsen bleek een uitdaging door zowel netcongestie als uitbreiding van ons pand. Ik ben blij dat we samen met Groendus een succesvolle zonnecentrale hebben weten te realiseren.”

Teruglevering mogelijk maken

We wekken in Nederland steeds meer duurzame energie op. Een prachtige ontwikkeling, maar het zorgt inmiddels ook voor problemen op het elektriciteitsnet. De overbelasting van het elektriciteitsnet, ook wel netcongestie genoemd, komt op steeds meer plekken voor. In Wijchen is er nog beperkt plek op het net. De maximale capaciteit om terug te leveren is 300KW, terwijl de zonnecentrale met 1610 panelen 500KW kan opwekken.

Om ervoor te zorgen dat de capaciteit van het dak en de centrale optimaal benut worden heeft Groendus een dynamische vermogensregeling toegepast. De regeling zorgt ervoor dat Holland Food Service de eigen stroomopwek volledig kan gebruiken. Zodra het eigen verbruik daalt zorgt de regelaar ervoor dat de maximale netcapaciteit niet wordt overschreden.

Gunnar Larsen, key accountmanager Groendus: ‘We denken in mogelijkheden en kijken graag samen met de klant naar wat wél mogelijk is. In de praktijk blijkt dat we voor nagenoeg alle uitdagingen wel een oplossing kunnen vinden. Het mooie van deze constructie is dat het de verbruiker triggert om heel bewust met energie om te gaan. Met inzicht vanuit de slimme meters kunnen we erop sturen om zoveel mogelijk stroom te verbruiken op de momenten dat deze wordt opgewekt. De centrale wordt daarmee optimaal benut en er worden zoveel mogelijk kosten bespaard. Bovendien kan de teruglevercapaciteit eenvoudig worden aangepast op het moment dat de congestieproblemen zijn opgelost.’

Op naar 100% écht groene stroom

De zonnecentrale moet Holland Food Service zoveel mogelijk van zelf opgewekte energie voorzien. Om op de momenten dat er geen eigen opwek beschikbaar is ook echt groene stroom te gebruiken verkent Holland Food Service de mogelijkheden om na het aflopen van de huidige energiecontracten de Groendus Energiemarktplaats op te gaan.Groene stroom uitwisselen op de Energiemarktplaats

Op de Groendus Energiemarktplaats worden vraag en aanbod van groene stroom aan elkaar gekoppeld. Voor Holland Food Service is het logisch om de eigen opwek aan te vullen met windenergie. Op momenten dat er geen zonne-energie beschikbaar is, bijvoorbeeld ’s nachts, is windenergie er namelijk vaak wel. Holland Food Service kan op zijn beurt zonne-energie die zij over hebben via de marktplaats verkopen aan organisaties in de buurt. Ook deze regionale uitwisseling van energie draagt bij aan het voorkomen van netcongestie.