Mol Freesia BV, TSN Groen en Mijnwater zijn genomineerd voor de EZK Energy Award 2021. Deze award zet organisaties in de spotlights die zich onderscheiden op het gebied van energiebesparing, duurzame energieopwekking en/of het gebruik van hernieuwbare (duurzame) warmte. De genomineerden vallen op om 3 redenen: vooruitstrevende samenwerking, maatschappelijke betrokkenheid en bestaande technologieën innovatief inzetten. 

“De drie genomineerden zijn mooie voorbeelden van verduurzaming van de energiehuishouding binnen een organisatie”, aldus juryvoorzitter Esther Pijs. Het winnende bedrijf ontvangt een geldbedrag van € 25.000,00. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) stelt de prijs beschikbaar. Met deze prijs wil het ministerie bekendheid geven aan het belang en de mogelijkheden voor verduurzaming van de energiehuishouding van ondernemingen. De uitreiking vindt plaats op 27 januari 2022 tijdens het EZK-evenement: Partners in energie-uitdagingen.

Mol Freesia BV

In 2016 gingen bloemkwekerijen Tesselaar Freesia CV en Mol Freesia BV op zoek naar een systeem om de fresiateelt te verduurzamen. Eigenaren Marco en Jeroen Mol en Pip Tesselaar kwamen uit bij een techniek waarbij zij zonthermiepanelen vullen met water. De panelen lopen leeg als er geen warm water nodig is of als het buiten te warm of te koud is. Zo wordt bevriezing of oververhitting van het water voorkomen en gaan de panelen niet kapot. Jeroen Mol: “We besparen hiermee 1,2 miljoen kuub aardgas en verminderen 2500 ton CO₂-uitstoot per jaar.”

Esther Pijs namens de jury: “Deze techniek is door veel bedrijven te gebruiken. Niet alleen in de glastuinbouw, maar voor alle gebouwen die afwisselend kou en warmte nodig hebben.”

TSN Groen

Een eigen zonnepark met 3.150 zonnepanelen, dat het hele wagenpark van 60 elektrische voertuigen van stroom voorziet. Dat is wat TSN Groen realiseerde. En daar blijft het niet bij. Andries Vlot, directeur en eigenaar: “Ook komt er een batterij, waarmee we de opgewekte stroom opslaan. Daarnaast willen we al onze dieselvoertuigen ombouwen naar elektrische auto’s met verwisselbare accu’s.”

Esther Pijs namens de jury: “Het bedrijf laat zien dat verduurzaming en gezonde bedrijfsvoering hand in hand gaan.”

Mijnwater

Energiebedrijf Mijnwater verwarmt en koelt gebouwen, zoals kantoren en woningen. Herman Eijdems, Directeur Innovatie en Strategie: “Dit doen we via een circulair energienetwerk in de voormalige mijngangen. We verzamelen de warmte die gebouwen niet nodig hebben of die opgewekt wordt via bijvoorbeeld zonnepanelen. We brengen deze warme energie daar waar het nodig is. Bijvoorbeeld om een woning te verwarmen. De warmte die niet nodig is en overblijft, slaan we op. Hetzelfde doen we met koude energie.”

Esther Pijs namens de jury: “Ook dit concept is een voorbeeld voor andere bedrijven. Het is niet alleen voor gemeenten met mijngangen, maar kan ook voor (toekomstige) aquathermieprojecten (het verwarmen en koelen met water) gebruikt worden.”

272 companies worldwide – worth US$12 trillion in market cap – have today been highlighted for their environmental leadership, based on their level of transparency and performance on climate change, forests and water security. These leading companies have been named on CDP’s prestigious annual A List, and are among nearly 12,000 ranked A to D- on their environmental performance by CDP – the non-profit that runs the world’s environmental disclosure system for companies, cities, states and regions. The Dutch companies BAM, DSM, Heineken, Philips, PostNL and Signify are listed on the A-list for climate change. DSM and Heineken are also listed on the Water A List.  

Some big names on CDP’s A List include Diageo, Infosys, PepsiCo, TETRA PAK, AstraZeneca, Colgate Palmolive and Lenovo Group.

Nature had a clear seat at the table at this year’s COP26 summit, and the Glasgow Pact as well as the IPCC’s Sixth Assessment Report made it clear that environmental issues are interconnected and must be managed together. Companies gradually seem to be recognizing this and adopting a more holistic approach to reporting. 14 pioneering companies – including L’Oréal, Unilever, HP and Lenzing AG – achieved a triple A for their performance on all three environmental themes in 2021, an increase on last year’s record of 10. What’s more, the number of companies on CDP’s Forests A List rose from 16 to 24 while the Water A List grew from 106 to 118.

The number of companies on the Climate A List has dropped from 280 last year to 200 in 2021, as the consensus on what qualifies as climate leadership has evolved and the bar raised. Much of the low hanging fruit at companies’ disposal has now been utilised and more ambitious action is urgently required. Among other criteria, to score an A, companies must have robust governance and oversight of climate issues, rigorous risk management processes, verified scope 1 and 2 emissions and be reducing emissions across their value chain. Most also now have well established emissions targets that have been approved by the Science Based Targets initiative, and evidence of targets which cover their scope 3 emissions.

It is encouraging to see that many other companies made a significant improvement in the quality of their disclosures this year and moved up in the rankings. 509 companies improved their scores from a C or below in 2020 to a B in 2021, meaning they have advanced from merely disclosing and being aware of their environmental impact, to taking action to manage it.

While it is positive to see the leadership of some pioneering companies, and the efforts of others to improve, these companies represent only the tip of the iceberg. Just 2% of all scored companies made the A List, and 58% scored between C and D-, meaning they are only just beginning to recognize their environmental impact. It is also concerning that 16,870 companies worth US$21 trillion in market cap – including Chevron, Exxon Mobil, Glencore and Berkshire Hathaway – failed to respond to the request for information from their investors and clients, or provide sufficient information in their response.

These non-disclosing companies are now going against a tide of change, with a series of environmental disclosure requirements being developed and announced at COP26 and throughout 2021, as well as more companies than ever disclosing environmental information every year. CDP recorded over 13,000 corporate disclosures, representing some 64% of global market capitalization in 2021 – an all-time record. In addition, there is rising market demand for corporate environmental transparency. More than 590 investors with over US$110 trillion in assets and 200 major buyers with US$5.5 trillion in procurement spend requested corporate environmental data through CDP in 2021.

Companies that publish their environmental data consistently and on an annual basis can protect and improve their reputation, get ahead of regulation, boost their competitive advantage, uncover risks and opportunities, track and benchmark progress and get access to lower costs of capital. There is also evidence to suggest that companies that score highly on environmental metrics perform well financially. The Stoxx Global Climate Change Leaders index, which is based on CDP’s A List, has seen an average annual return that is 5.8% higher than its reference index over the past eight years.

Dexter Galvin, Global Director of Corporations & Supply Chains at CDP, said: “COP26 highlighted the necessary role corporates play in driving the real economy changes to tackle the climate and ecological emergency, and keep us within 1.5°C. It is fantastic that more businesses are disclosing their impact every year and recognizing the interconnectedness of environmental issues. We now need to see even more ambitious action on climate, and more businesses stepping up on other areas of natural capital. 17,000 corporates failing to even take the first step and report their environmental data is far too many. These companies are not only putting the planet at risk, but themselves. If they continue with business as usual, they will end up on the wrong side of public opinion, regulation and investor sentiment. And scrutiny is rising – empty targets or greenwash simply won’t fly.”

Some examples of environmental action from companies on the A List include:

• In December 2020, Unilever implemented a climate transition plan to help reach its net-zero target. In May, it was put to a vote at the AGM and received an overwhelming 99.6% approval rate.
• Landsec, the property development and investment company, has established a voluntary internal price on carbon of US$107.50/tonne (£80) to help drive its activities towards the practices required to limit the most dangerous effects of climate change.
• Amaggi, the Brazilian commodities company, has integrated geospatial tools and data into 100% of its purchasing decisions, cross referencing its suppliers against their environmental impacts. This allows Amaggi to ensure traceability as well as monitor and manage potential deforestation across its value chain.
• In 2021, Kao Corporation, the chemicals and cosmetics company, commenced support for approximately 800 small-scale plantations in Indonesia to acquire sustainable palm oil (RSPO³) certification with the aim of doing so for 5000 plantations in the region by 2030.
• Fujitsu Limited, the IT service company, works across its value chain with clients in Asia to find solutions for areas increasingly experiencing water issues e.g. The Jakarta State Disaster Prevention Bureau uses Fujitsu’s disaster information management system to establish timely and accurate responses to natural disasters.
• Owens Corning, the world’s largest manufacturer of fiberglass composites, has incentives for the CEO and CSO to reduce water usage as it relates to the company’s 2020 and 2030 goals. The performance indicators relate to the reduction of water withdrawals, reduction in consumption volumes and improvements in efficiency across direct operations.

Alan Jope, CEO of Unilever, said: “Business can only thrive on a healthy planet. Unilever sees CDP as a key partner in delivering the change business needs to make, working with some of the most influential companies, cities and regulators to build sustainable economies. We’re delighted that Unilever has been awarded Triple A status for our approach to climate action, water security, and forestry. And it’s great to see so many other companies on the list, indicating a real step change in ambition and shared accountability as we gear up to a net-zero world.”

James McCall, Chief Sustainability Officer at HP Inc., said: “To drive change, companies need to take decisive and urgent action to support the communities we serve, and the natural ecosystem we all depend on. We believe that purpose driven companies should lead by example, creating a path for our supply chain, business partners, and customers to join us. Being recognized on CDP’s A Lists for Climate, Forests and Water for the third consecutive year is an honor, and serves as further motivation for us to continuously raise the bar. CDP’s robust disclosure process is an important mechanism to drive accountability as we strive to be the world’s most sustainable and just technology company.”

CDP scores companies based on a transparent methodology covering disclosure, awareness, management and leadership. Between now and 2025, to support the need to reach net-zero emissions and full nature recovery by 2050, CDP will develop its scoring methods to focus even more on tracking against scientific benchmarks and pathways reflecting companies’ historic, current and projected impacts; product portfolios; and investment and transition plans. These scores will provide a clear assessment of a company’s ambition and how they are performing against targets, driving greater credibility and accountability.

As part of its new five-year strategy, and to help tackle the climate and ecological emergency, CDP will also be expanding its work to cover more environmental issues. This will include land, oceans, biodiversity, resilience, waste and food.

Olivier Mariée, CEO of CPR Asset Management, said: “As an asset manager, we are strongly committed to support, through our investments, the advancement of the Paris Agreement goals. Since our launch of the CPR Invest – Climate Action international equity fund with CDP in 2018, CDP’s scores have been central to our designing of credible, impactful climate investment solutions across all mainstream asset classes. The expanding breadth of their coverage is of critical importance in building diversified and robust investment universes, and their data and modelling provides an insightful source of information to select companies that are ahead of the transition towards a low-carbon economy.”

Carola van Lamoen, Head of Sustainable Investing at Robeco, said: “Investor expectations on climate, water, biodiversity and deforestation data have risen drastically in recent years and there is no doubt that this will continue. Robeco supports CDP in its efforts to enhance transparency and comparability in companies’ environmental disclosures. The reporting framework CDP provides enables companies to stay abreast of the growing investor demands for sophisticated disclosures on environmental risks and impacts. For us, CDP is a valued source of information that provides insights into environmental risk management practices and performance across a set of indicators, and supports our engagement with companies.”

View the A-list

Op dinsdag 30 november overhandigde een Europees consortium van Carbon Farmers een white paper boordevol beleidsaanbevelingen aan Europese klimaatcommissaris Frans Timmermans. Met de beleidsaanbevelingen in hun white paper vragen de Carbon Farmers om het Europese klimaatbeleid zodanig in te richten dat het zoveel mogelijk boeren motiveert om met koolstofbinding in de bodem aan de slag te gaan. Dat kan het beste vanuit stimulerende regelgeving en een eerlijke beloning. Frans Timmermans heeft het white paper enthousiast ontvangen en gaf aan blij te zijn met de praktische tips hoe carbon farming aantrekkelijk gemaakt kan worden voor zo veel mogelijk Europese boeren.

ZLTO is één van de zeven organisaties die binnen een Europees samenwerkingsproject van carbon farming een verdienmodel voor de boer maakt. Boeren met hun boerenland leveren de maatschappij immers een unieke dienst, omdat ze in hun dagelijkse landbouwpraktijk CO2 uit de atmosfeer verwijderen en voor lange tijd als koolstof in de bodem opslaan.

Voordelen op een rijtje

En carbon farming kent zelfs dubbeldoelen. Naast het verwijderen van CO2 uit de lucht door vastlegging in de bodem brengt het ook een betere bodemvruchtbaarheid, biodiversiteitsherstel, waterconservering, klimaatadapatie van teelten en zodoende een duurzame voedselproductie in Europa. Dit vraagt extra inspanningen van de boer en dat is de reden waarom hier een eerlijke beloning tegenover moet staan: https://www.youtube.com/watch?v=V_oDGxwMuTE.

Pilots in Europa

De Europese Unie is een belangrijke partner voor de toekomst van carbon farming. De EU heeft namelijk een ambitieuze klimaatagenda die onlangs tijdens de internationale klimaatconferentie in Glasgow door klimaatcommissaris Frans Timmermans nog eens nadrukkelijk op tafel is gelegd. In 2030 wil de EU 55% van de broeikasgasemissies gereduceerd hebben en in 2050 moet Europa klimaatneutraal zijn. Hierin ziet Timmermans een belangrijke rol voor de landbouw, want de landbouw is één van de weinige sectoren die op een natuurlijke manier CO2 uit de lucht halen en voor lange tijd vastleggen. In het Europese samenwerkingsproject Carbon Farming is de afgelopen vier jaar in diverse pilots gewerkt met vormen van beloning voor koolstofvastlegging. Melkveehouder Peter van Adrichem uit het Zuid-Hollandse Melissant is koolstofboer van het eerste uur. Hij zat aan de gesprekstafel met de klimaatcommissaris: “Het is heel fijn dat Timmermans luistert naar verhalen van koolstofboeren uit het veld. Omdat ik al langer met carbon farming bezig ben, lijkt het simpel, maar ik heb hem uitgelegd dat de praktijk weerbarstig is en dat maatregelen om koolstof te binden in de bodem ook leiden tot meer kosten en risico’s waar eigenlijk niet direct opbrengsten tegenover staan. Hij was daarin erg geïnteresseerd.”

Wijze lessen

De ervaringen uit deze pilots vormen de basis van het white paper en geeft voeding aan het ‘EU Carbon Farming Initiative’ dat eind dit jaar het levenslicht ziet. In het kort is het advies: zorg voor (1) stimulerende regelgeving, (2) een eerlijke beloning en (3) stimuleer de private markt door het ontwikkelen van betrouwbare borging naar internationaal geldende standaarden. Een stimulerend Europees beleid met een goed verdienmodel voor boeren maakt het voor boeren aantrekkelijk om aan de slag te gaan met carbon farming. Koolstofboer Peter van Adrichem hierover: “Ik heb ook op een stukje tegenstrijdige regelgeving gewezen, zoals rond blijvend grasland. Met grasland kan veel koolstof worden vastgelegd, dat heb ik zelf gemerkt op mijn boerenbedrijf. Maar de regelgeving rond blijvend grasland leidt er juist toe dat boeren hun grasland eerder scheuren om waardedaling van de grond te voorkomen.”

Carbon farming in een week

De Europese carbon farmers willen vooral praktisch aan de slag. Daarom doen ze zeven beleidsaanbevelingen van de hand, één voor elke dag van de week, om te benadrukken dat binnen een week een wereld van verschil gemaakt kan worden. Melkveehouder Peter van Adrichem wijst op het belang: “Ik vind het belangrijk om te weten hoeveel koolstof ik vastleg met de maatregelen die ik uitvoer. Meten is weten. Een betrouwbaar protocol is onmisbaar om Carbon Farming te laten landen bij boeren, bedrijven en overleden. Het moet natuurlijk wel kloppen.”

• Op maandag start de week met een integraal beleidskader waarin de verschillende beleidsdoelen voor de landbouw (klimaat, bodem, biodiversiteit, water, duurzame voedselvoorziening) elkaar gaan versterken in plaats van tegenwerken. Daarbij is het essentieel dat de boer ruimte krijgt om dit beleid flexibel in te vullen, passend bij de eigen bedrijfssituatie.
• Op dinsdag volgt de uitvoering, waarbij meteen aandacht moet komen voor kennis, want er moet nog veel geleerd worden op het gebied van carbon farming.
• Op woensdag moet belemmerende regelgeving weggenomen worden.
• Op donderdag en vrijdag wordt gewerkt aan het verdienmodel op basis van inspanning en op basis van resultaat en via hybride beloningsvormen met stapeling van publieke en private beloningen.
• Zodat de boer op zaterdag kan genieten van een reëel inkomen voor carbon farming. En een eenvoudige administratie en een veilig datasysteem moeten ervoor zorgen dat de boer op zondag nog tijd over heeft voor andere zaken.
  Carbon farming conferentie

Op 8 en 9 december 2021 staat de online conferentie ‘Incentivising carbon farming’ op de agenda. Deze conferentie wordt georganiseerd vanuit het Europese samenwerkingsproject van carbon farmers. Tijdens de conferentie gaan boeren, beleidsmakers, kennisinstituten en andere stakeholders samen in gesprek over verdienmodellen en de beleidsaanbevelingen. Deze conferentie is voor iedereen gratis digitaal toegankelijk. De eerste conferentiedag staat in het teken van een plenair programma en 9 december zijn er gedurende de hele dag interessante workshops over bijvoorbeeld lokale koolstofplatformen, veelbelovende koolstoftechnieken en er worden meerdere pilot projecten besproken waarin de verdienmodellen zijn toegepast.
Het totale programma en tickets vind je hier: https://hopin.com/events/final-conference-incentivising-carbon-farming#top.

Europese Carbon Farmers

Carbon farming is een Interreg North Sea Region Project en werd tot uitvoering gebracht met zeven partners uit Nederland, Duitsland, België en Noorwegen: ZLTO, Thünen Institute, Bionext, InnovatieSteunpunt, Inagro, 3N Kompetenzzentrum and Norks Landbruksradgiving.

Bijna de helft van de werkende Nederlanders vindt dat de overheid te weinig doet om klimaatverandering tegen te gaan. De kans dat de doelstellingen voor een circulaire economie in 2050 worden behaald, lijkt hen dan ook uiterst klein: slechts één op de vijf werkende Nederlanders heeft hierin vertrouwen. Bovendien vindt twee derde dat bedrijven zich het meeste moeten inspannen om klimaatverandering tegen te gaan, omdat zij de grootste CO2-uitstoot hebben. Daarom zijn acht op de tien werknemers van mening dat het bedrijfsleven meer moet doen op het gebied van duurzaamheid en vinden zes op de tien dat ook hun eigen werkgever een extra steentje kan bijdragen. Dit en meer blijkt uit de Afvalbarometer van PreZero die vandaag is gepubliceerd.

Ruim de helft van de Nederlanders (18+) die in loondienst werken, vindt dat consumenten, de overheid en het bedrijfsleven een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid dragen voor het circulair maken van de economie. 17 procent vindt dat dit vooral voor rekening komt van bedrijven, 15 procent vindt het een verantwoordelijkheid van de overheid en 11 procent beschouwt dit als een taak van burgers. Tegelijkertijd geeft één op de drie werkende Nederlanders aan niet goed te weten hoe zij zelf een bijdrage kunnen leveren aan de circulaire economie, omdat zij hiervan te weinig kennis hebben.

“Hoewel veel consumenten een circulaire economie beschouwen als een gedeelde verantwoordelijkheid van overheid, bedrijfsleven en burgers, kijken veel Nederlanders als het op maatregelen aankomt vooral naar de overheid en het bedrijfsleven. Zo vinden ze ook de rol van de eigen werkgever bij het concreet maken en realiseren van duurzame ambities belangrijk. Hierbij kunnen wij bedrijven ondersteunen”, zegt Anthonita van Egmond, Manager Communicatie van PreZero Nederland. “Als we de doelstellingen voor een circulaire economie in 2050 willen behalen, moeten we serieuze stappen zetten. Als ieder bedrijf zoveel mogelijk secundaire grondstoffen gebruikt, verspilling terugdringt en afval goed scheidt, komt Zero Waste en daarmee een circulaire economie steeds dichterbij.”

31 procent geeft werkgever onvoldoende voor duurzaamheid

Wanneer er iets gedaan wordt aan duurzaamheid bij Nederlandse werkgevers, dan is dit vooral door het scheiden en verminderen van afvalstromen (55 procent), gevolgd door energiezuinige maatregelen (40 procent) en de verduurzaming van gebouwen, bijvoorbeeld met behulp van isolatie en de plaatsing van zonnepanelen (36 procent). Toch geeft bijna een derde hun werkgever een onvoldoende als het gaat om duurzaamheid, terwijl ruim 35 procent aangeeft dat de manier waarop hun werkgever omgaat met duurzaamheid juist belangrijk is voor de keuze ergens te (blijven) werken. Minder dan de helft van de werkende Nederlanders boven 18 jaar geeft aan dat hun werkgever bewust duurzame keuzes maakt (48 procent). Maar liefst een derde van de werknemers zegt dat hun werkgever geen missie en doelstellingen heeft waarin duurzaamheid een rol speelt en nog eens een kwart zegt het écht niet te weten.

Nederlander geeft zichzelf zes voor duurzaamheid

Ondanks dat de werkende Nederlander het klimaatprobleem als een gezamenlijke verantwoordelijkheid beschouwt, worstelt hij of zij met de eigen bijdrage. Behalve dat bijna een derde erkent niet te weten waar te beginnen, heeft ruim één op de vijf werknemers het gevoel dat hun bijdrage een druppel op de gloeiende plaat is. Zij geven aan zich niet met duurzaamheid bezig te houden, omdat ze het gevoel hebben dat hun bijdrage te weinig uitmaakt. Op de vraag hoe werkende Nederlanders in hun eigen huishouden wél bijdragen aan duurzaamheid, staat afval verminderen of scheiden op de eerste plaats (82 procent), gevolgd door het verlagen van het energieverbruik (72 procent) en voeding, bijvoorbeeld door het tegengaan van voedselverspilling en minder vlees eten (64 procent). Op het gebied van wonen verwachten Nederlanders de grootste verbeteringen te kunnen realiseren, bijvoorbeeld door het isoleren van de woning en het plaatsen van zonnepanelen (40 procent) of door energiebesparende maatregelen en het gebruik van groene stroom (39 procent). Alles bij elkaar opgeteld, geeft de werkende Nederlander zichzelf gemiddeld een 6+ voor duurzaamheid.

(klik op de afbeelding om te vergroten)

De Poul la Cour Award gaat dit jaar naar Anne Velenturf, Senior Research Fellow in Circular Economy aan de Universiteit van Leeds. Ze heeft belangrijk onderzoek gedaan op het gebied van recycleerbaarheid van infrastructuur voor hernieuwbare energie en de circulaire economie. En haar werk draagt ​​in grote mate bij aan een duurzame ontwikkeling van de windindustrie.

Duurzaamheid is een topprioriteit voor de windenergiesector. Met de oproep van WindEurope voor een verbod op het storten van turbinebladen tegen 2025, zijn recycling, herfabricage en hergebruik steeds belangrijkere onderwerpen geworden. De huidige windturbinemodellen kunnen al voor 85-90% worden gerecycled. En hoewel de industrie met oplossingen komt, blijven turbinebladen een grotere uitdaging om te recyclen vanwege de complexe composietmaterialen waaruit ze zijn gemaakt.

In het licht van deze ontwikkelingen staat het werk van Anne Velenturf voorop. Haar onderzoek naar een circulaire economie raamwerk voor windenergie spoort de industrie aan om meer te doen om de meest duurzame windparken mogelijk te maken – zowel on- als offshore.

Voorafgaand aan de uitreiking van de Poul la Cour Award dit jaar werden de selectiecriteria uitgebreid met de vele nieuwe professionele gebieden zoals circulariteit, digitalisering, duurzaamheid en andere die zijn ontstaan ​​rond de windindustrie. Het is een erkenning dat deze nieuwe beroepen vandaag de dag net zo belangrijk zijn als de kern van de industrie.

De prijs wordt uitgereikt aan mensen voor hun uitstekende prestaties in de windindustrie en is vernoemd naar Poul La Cour – een Deense natuurkundige, meteoroloog, uitvinder en leraar op een volksmiddelbare school. Tegenwoordig wordt la Cour vooral erkend voor zijn vroege werk op het gebied van windenergie, zowel experimenteel werk aan aerodynamica als praktische implementatie van windenergiecentrales.

De toekenning van de prijs vindt plaats in samenwerking tussen WindEurope en de Poul la Cour Foundation. De prijs wordt om het jaar uitgereikt. Een benoemde selectiecommissie van vier personen, die de wetenschap en de industrie van windenergie in Europa vertegenwoordigt, kiest de winnaar.

Malgosia Bartosik, plaatsvervangend CEO van WindEurope: “Het onderzoek van Anne Velenturf zal een grote impact hebben op de duurzaamheid en circulariteit van de windindustrie. Gefeliciteerd met je goede werk en voor de welverdiende prijs. Het is geweldig om te zien dat de prijs naar een jonge vrouwelijke wetenschapper gaat. Talloze vrouwen spelen een actieve en sleutelrol in onze branche. Het is belangrijk dat dit wordt erkend en de participatie van vrouwen in onze branche wordt gefaciliteerd.”

De voorzitter van de Poul la Cour Foundation, Bjarke Thomassen, zegt: “De uitbreiding van de selectiecriteria heeft geleid tot een grotere spreiding in het vakgebied van de kandidaten dan voorheen. De verkiezing van Anne Velenturf heeft aangetoond dat er in deze nieuwe vakgebieden hooggekwalificeerde mensen zijn met een onschatbare kennis voor de toekomstige ontwikkeling van de windturbine-industrie. Veel felicitaties aan Anne Velenturf.”

Anne Velenturf zei: “Het is zo’n eer om deze prijs te ontvangen. Ik was zo verrast. Ik ben de genomineerden en de jury enorm dankbaar. Hartelijk bedankt! Ik werk sinds 2017 met veel plezier in de windindustrie en sta versteld van de snelheid waarmee de benaderingen van de circulaire economie worden opgepakt. Voor duurzame opschaling van windenergie-infrastructuur is het essentieel om vanaf het ontwerpstadium proactief mee te denken over circulaire economie.”

Vattenfall en Cargill gaan samenwerken met het nieuw te bouwen Windpark Hanze. Als het park gereed is zal het de CO2-uitstoot met ongeveer 350.000 ton per jaar verminderen. Dat komt overeen met de uitstoot van bijna 95-duizend Nederlandse huishoudens.

Het windpark komt vlakbij Dronten te liggen. De 15 windturbines krijgen een totaal geïnstalleerd vermogen van 90 megawatt. Windpark Hanze heeft onlangs financial close bereikt en de civiele werken zijn al gestart. Het windpark zal in 2023 volledig commercieel in gebruik worden genomen

Vattenfall gaat de output van 78 megawatt van het geplande onshore windpark afnemen onder een 15-jarige Power Purchase Agreement (PPA). Cargill neemt 2,9 terawattuur van Vattenfall af onder een 10-jarige Corporate Power Purchase Agreement (CPPA). In praktijk betekent dit dat 13 windmolens van het park aan Vattenfall gaan leveren. Daarmee kan meer dan 90% van het elektriciteitsverbruik van Cargill in Nederland van duurzame stroom worden voorzien.

“Bij Cargill is duurzaamheid een topprioriteit, en dat verweven we in onze wereldwijde activiteiten door duurzame energieprojecten, zoals deze unieke samenwerking met Vattenfall en Windpark Hanze”, zegt Michiel Smets, EMEA Electricity Lead bij Cargill. “Met deze CPPA verduurzamen we bijna de gehele Scope 2-emissies van Cargills activiteiten in Nederland. Dat is een belangrijke stap op weg naar Cargills toezegging om de uitstoot van broeikasgassen in haar bedrijfsvoering in 2025 met 10% te hebben verminderd ten opzichte van 2017.”

De 10-jarige CPPA is de grootste fysieke aankoop van hernieuwbare energie die Cargill wereldwijd heeft ondertekend en de eerste voor Cargill n Europa.

“Vattenfall zet zich sterk in om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken en heeft onlangs haar doelstellingen voor CO2-reductie verhoogd”, zegt Martijn Hagens, CEO Vattenfall Nederland. “De klimaatcrisis is echt en wij hebben als leider in de energietransitie een verantwoordelijkheid om die serieus aan te pakken.. Door samen te werken met Cargill en Windpark Hanze zal de CO2-uitstoot van de Nederlandse industriële sector afnemen. Bovendien ondersteunen we hiermee de bouw van hernieuwbare capaciteit, waardoor het aandeel groene elektriciteit in de Nederlandse energiemix verder stijgt. Samenwerkingen zoals deze versnellen de energietransitie en brengen onze missie om een ​​fossielvrij leven mogelijk te maken dichterbij.”

“Dit unieke project is mogelijk gemaakt dankzij een consortium van 26 boerenfamilies die zich inzetten voor de bouw van 15 windturbines op hun land”, zegt Gerrit de Regt, directeur Windpark Hanze. “Agrariërs begrijpen als geen ander de noodzaak om te zorgen voor het land en de natuurlijke hulpbronnen. We stellen hiermee een toekomst veilig voor onze eigen bedrijven en voor de volgende generaties. Windpark Hanze is erg trots dat de geproduceerde duurzame energie geleverd gaat worden aan Cargill, een familiebedrijf dat zo’n sterke binding heeft met de agrarische sector.”

Eigenlijk zou elke grote fabrieks- of bedrijfshal vol moeten liggen met zonnepanelen. Eén van de vaak gehoorde hick-ups bij deze grootschalige uitrol zou de constructie van het dak zijn. Onderzoek in opdracht van TKI Urban Energy laat zien dat echter circa 85% van de Nederlandse grote daken met minimale aanpassingen geschikt zijn voor een zonne-installatie. Vooral agrarische gebouwen en oude panden zijn kansrijk. 

Het dak moet de zonne-installatie natuurlijk kunnen dragen. De aanpassingskosten hiervoor zijn vaak niet meegerekend in de business-cases en subsidieaanvragen. Daar moet, ook bij de overheid, meer aandacht voor zijn, vindt de TKI Urban Energy. Met name in een markt waarin de marges flink onder druk staan is dit een risico voor snelle uitrol. Een taak van de Topsector Energie is om innovaties te versnellen, mede door kennisontwikkeling. Daarom heeft de TKI Urban Energy dit onderzoek gedaan.

Enorme potentie met kleine extra investering

Er ligt op dit moment 2,8 TWh aan zonne-installaties op grote daken in Nederland. Er is voor 5,9 TWh gepland aan nieuwe zon-op-daksystemen tot 2030 (projecten in de pijplijn). Met minimale aanpassingen kan daar nog een keer 1,1 TWh extra bij komen tot 2030. Vaak is de benodigde investering voor een lichte beperking namelijk minder dan €10/meter en daarmee gemiddeld 10% van de investeringskosten. Die 1,1 TW/h is goed voor 10km2 aan dakoppervlak wat er extra bijkomt, oftewel circa 1000 grootschalige zon op dak projecten. Dat is genoeg voor het elektriciteitsverbruik van 400.000 huishoudens. Michiel Kirch, directeur TKI Urban Energy: ‘Constructieve beperkingen waren tot nu toe een blackbox, maar het onderzoek laat zien dat we met minder dan 10% van de investeringskosten enorme stappen kunnen zetten. Kortom: er is nog een flinke hoeveelheid dak wat met een kleine financiële impuls vol gelegd kan worden. Maar het vraagt wel dat je echt goed kijkt naar wat je wel en niet meerekent in je business-case. En qua subsidies kan de overheid daar ook meer mee doen.”

Vier type daken

Er zijn vier types grote panden gedefinieerd: Distributiecentra, Agrarische bijgebouwen, (niet zware) industriepanden en oude panden. De meeste agrarische panden hebben een lichte beperking. Meer dan de helft van de distributiecentra, industriepanden en oude panden hebben geen beperking. Bij het berekenen van ‘de beperkingen’ is gekeken naar de draagkracht van het gebouw, het gewicht van het dak zelf, de variabele belasting (bijv met sneeuwval), de constructiematerialen en de gevolgen van bezwijking. Maatregelen zijn gecategoriseerd naar het verlichten van de belasting, aanpassen van het zonne-systeem of versterken van de constructie.

Belangrijke inzichten

Hiervoor trekt het onderzoek de volgende conclusies:

• Circa 40% van het zon-op-dak potentieel in utiliteitsbouw heeft ‘geen’ constructieve beperking; circa 45% heeft een ‘lichte’ beperking. De resterende circa 15% is ‘zwaar beperkt’ en vereist meerdere maatregelen.
• In categorie ‘licht beperkte daken’ zijn de kosten voor maatregelen gemiddeld €15/m2 en voor ‘zwaar-beperkte daken’ €75/m2. Daken met ‘geen’ beperking kunnen in sommige gevallen wel kleine maatregelen nodig hebben (€1/m2).
• Constructieve maatregelen kosten gemiddeld genomen minder dan alternatieven zoals: lichtgewicht panelen, aanpassen legplan en vervangen van de dakbedekking.
• Sommige maatregelen kunnen het proces in het pand verstoren, of verlagen het opwek-potentieel, andere hebben juist koppelkansen.
• Agrarische bijgebouwen hebben zowel een hoog potentieel (±25 TWh/jr) als lage verwachtte interventiekosten (± €10/m2). Oude panden hebben hoge verwachtte interventiekosten (± €35/m2) en een hoog oppervlakte potentieel (±15 TWh/jr). Distributiecentra & (niet zware) industriepanden hebben een lager potentieel hebben (±5 TWh/jr) en lagere verwachte interventiekosten (±€10/m2).
• Marges van zon-op-dak projecten zijn gedaald en daarmee is er een kleiner budget om interventies voor constructieve beperkingen te financieren. Deze daling is gedreven door dalende subsidiebedragen en tegelijkertijd licht gestegen bouwkosten.

Over het onderzoek

Het onderzoek heeft expliciet alleen gekeken naar de constructieve beperkingen. Natuurlijk kunnen er ook andere redenen zijn waarom een dak geen zonne-installatie krijgt. Recentelijk onderzoek van de RVO laat zien dat andere barrières zijn: netcongestie, verzekeraar niet akkoord, uitvoeringsproblematiek, onzekerheid over het proces en de businesscase.

Het onderzoek is uitgevoerd door SYSTEMIQ in opdracht van en in samenwerking met TKI Urban Energy en RVO. Deze analyse is tot stand gekomen aan de hand van 164 constructieve rapporten en 20 diepte-interviews met projectontwikkelaars, ingenieursbureaus en andere stakeholders.

Een consortium onder leiding van TNO is vandaag gestart met een onderzoek naar nieuwe flexibele zonne-energiesystemen op water. Het systeem dat bestaat uit flexibele drijvers met daarop gemonteerde flexibele zonnepanelen, is de afgelopen dagen geïnstalleerd in het Fieldlab Green Economy Westvoorne in het Oostvoornse Meer, vlakbij de Maasvlakte. De pilot loopt tot de zomer van 2022 en is de eerste stap in het realiseren van economisch rendabele zonnepaneelsystemen op zee.